Sophie Rietmulder Health & mind Bijgewerkt: 23 okt 2025, 13:53

Leestijd: 2 minuten

Het gevaar van fawning: hierom kan altijd aardig doen je relaties juist schaden

Sommige mensen lijken altijd vriendelijk, behulpzaam en meegaand, maar achter dat gedrag kan iets diepers schuilgaan. Psychologen noemen het fawning: een onbewuste reactie die ontstaat bij kinderen die opgroeien in een onveilige of chaotische omgeving. 

Door voortdurend anderen te pleasen, proberen ze spanning of afwijzing te voorkomen. Dat werkt als kind misschien beschermend, maar in volwassen relaties zorgt het vaak juist voor afstand.

De Amerikaanse psycholoog Ingrid Clayton beschrijft dat in haar boek Fawning: Why the Need to Please Makes Us Lose Ourselves and How to Find Our Way Back. Volgens haar is fawning geen bewuste keuze, maar een overlevingsmechanisme dat later in het leven zijn tol eist.

Wat is fawning precies?

Kinderen die opgroeien met instabiele of emotioneel onvoorspelbare ouders leren vaak om ‘de sfeer te lezen’. Ze houden hun eigen gevoelens in en doen wat nodig is om ruzie of spanning te vermijden. Zo leren ze dat het belangrijker is om anderen tevreden te houden dan om trouw te blijven aan zichzelf.

In volwassen relaties wordt dat gedrag snel verward met behulpzaamheid of empathie. Fawners worden vaak geprezen als betrouwbaar, vriendelijk of zorgzaam. Toch zijn hun relaties vaak oppervlakkig: ze voelen zich niet echt gezien of gehoord, omdat ze hun echte emoties verbergen.

Metro sprak eerder met arbeids- en gezondheidspsycholoog Saskia de Bel over pleasegedrag en het doorbreken ervan.

De gevolgen op latere leeftijd

Volgens Clayton kan fawning leiden tot een stille vorm van vervreemding van familie, vrienden, of zelfs van jezelf. Wie voortdurend probeert anderen te pleasen, verliest langzaam het gevoel van wie hij of zij werkelijk is. Dat zorgt voor stress, eenzaamheid en soms zelfs lichamelijke klachten.

Fawners voelen zich vaak schuldig of angstig als ze grenzen stellen. Ze zeggen snel sorry, zelfs als ze niets fout hebben gedaan, of proberen voortdurend andermans emoties te ‘repareren’. Ze houden conflicten buiten de deur, maar betalen daarvoor met hun eigen authenticiteit.

En wat kun je eraan doen?

Volgens Clayton is er geen snelle oplossing, maar begint het bij bewustwording. Door te leren herkennen wanneer je anderen behaagt ten koste van jezelf, kun je stap voor stap je eigen stem terugvinden.

Belangrijke stappen zijn: leren om ‘nee’ te zeggen, ongemak verdragen zonder meteen te sussen, en realistische verwachtingen stellen van jezelf én van anderen. Ook therapie kan helpen om oude patronen te doorbreken en opnieuw te ontdekken wie je bent zonder dat masker van vriendelijkheid.

Reacties