Sophie Rietmulder Health & mind Bijgewerkt: 23 okt 2025, 13:49

Leestijd: 2 minuten

Armoede in de jeugd vergroot kans op depressie meer dan pesten, blijkt uit onderzoek

Kinderen die opgroeien in armoede of met verwaarlozing lopen een groter risico op depressieve klachten dan kinderen die worden gepest. Dat blijkt uit nieuw onderzoek, gepubliceerd in Epidemiology and Psychiatric Sciences. 

De invloed van financiële zorgen of een gebrek aan ouderlijke aandacht blijkt langduriger en sterker dan de impact van bedreigende ervaringen zoals pesten of huiselijk geweld.

Armoede laat sporen na in het hoofd

Onderzoekers volgden ruim 3000 kinderen tussen hun 12e en 17e levensjaar. Daarbij werd niet alleen gekeken naar hun eigen jeugd, maar ook naar de ervaringen van hun ouders. Kinderen van ouders die zelf moeilijke omstandigheden hadden meegemaakt, zoals armoede, misbruik of instabiele thuissituaties, bleken vaker last te hebben van depressieve klachten in hun tienerjaren.

De kans op depressie was het grootst bij kinderen die opgroeiden in een omgeving met structurele tekorten, zoals financiële stress of emotionele verwaarlozing. Deze jongeren hadden al op hun 12e twee keer zo vaak depressieve symptomen als hun leeftijdsgenoten, en dat risico bleef hoog tot hun 17e.

Uit andere onderzoeken blijkt overigens dat bijna de helft van de Nederlanders te maken heeft met angst- en depressiegevoelens

Pesten doet pijn, maar armoede werkt dieper door

Kinderen die te maken kregen met bedreigende ervaringen, bijvoorbeeld pesten of geweld, hadden aanvankelijk ook meer kans op depressieve gevoelens, maar dat effect nam af naarmate ze ouder werden. Armoede en verwaarlozing bleven daarentegen een constante factor.

Volgens de onderzoekers komt dat doordat chronische stress en een gebrek aan steun het brein en het zelfvertrouwen langdurig beïnvloeden. Bij bedreigende situaties kan de directe angst verdwijnen zodra het gevaar voorbij is, maar armoede en verwaarlozing blijven dagelijks aanwezig.

Meisjes vaker getroffen

Uit het onderzoek blijkt verder dat meisjes vaker depressieve of angstklachten ontwikkelen dan jongens. Ook kinderen uit gezinnen met jonge ouders of lage inkomens lopen een groter risico. 

Rond hun 16e gaf bijna één op de drie jongeren aan last te hebben van depressieve gevoelens, en één op de tien had duidelijke angstklachten.

Hulp begint bij het gezin

De onderzoekers pleiten voor vroeg ingrijpen, liefst al rond het 10e levensjaar. Door ouders die zelf trauma’s of mentale problemen hebben beter te ondersteunen, kunnen veel klachten bij hun kinderen worden voorkomen. Ook structurele maatregelen, zoals het verminderen van kinderarmoede en het versterken van ouderlijke betrokkenheid, zijn volgens hen belangrijk.

Hun conclusie: pesten mag dan zichtbaar en schrijnend zijn, maar de stille impact van armoede en verwaarlozing vormt een nog grotere bedreiging voor het mentale welzijn van jongeren. Wie echt iets wil doen aan depressies onder tieners, moet beginnen bij het wegnemen van die basisproblemen thuis.

Reacties