Lisanne van Marrewijk Health & mind 17 jul 2025, 18:32

Leestijd: 5 minuten

Waarom huilen we, en is het erg als je nooit huilt? Hoogleraar klinische neuropsychologie legt uit

De ene keer huil je om een zielige film, de andere keer omdat er iets naars gebeurt of misschien huil je zelfs van geluk. Hoe dan ook: huilen lucht op. Althans, dat zeggen we vaak, maar is dat eigenlijk wel zo? Huilen is volgens hoogleraar klinische neuropsychologie Erik Scherder een primaire en belangrijke emotie. Maar waarom huilen we dan precies? En is het erg als je nooit huilt?

Volgens Scherder is huilen meer dan een uiting van je emoties; het is een manier waarop verbinding met anderen ontstaat. Het geeft een signaal af in de zin van: er is iets met mij aan de hand dat ik niet alleen kan oplossen of verwerken.

Waarom huilen we?

Scherder: „Huilen is een vorm van zichtbaar verdriet. Die zichtbaarheid laat anderen in actie komen, want je vraagt eigenlijk: steun mij in mijn verdriet. Als iemand huilt, heb je sneller de neiging om een arm om die persoon heen te slaan”, zegt hij.

De samenstelling van een traan door verdriet zou volgens de hoogleraar ook anders zijn dan die van een traan bij het schillen van een ui. „Daardoor blijft de traan van verdriet langer op de huid van je wang plakken en zakt deze langzamer naar beneden. Zo wordt de kans groter dat een ander die traan ziet. Het verdriet dat huilen bij iemand veroorzaakt, wordt ook gevoeld door degene die die persoon ziet huilen. Dat wekt compassie op.”

Huilen heeft dus een sociale functie. Scherder: „Het is een roep om hulp en als die hulp er komt, neemt de spanning af, simpelweg omdat je je gesteund voelt.” Een andere theorie die Scherder opgooit, stelt dat huilen ook manipulatief kan werken; iemand is boos op je en als je gaat huilen, neemt de boosheid bij de ander af.

Huilen als spanningsregelaar?

Dat huilen oplucht, blijkt volgens Scherder echter meer een mythe dan werkelijkheid. „Onderzoek laat zien dat mensen die bij een trieste film huilen, zich na afloop van die film niet beter voelen.”

Hoogleraar klinische psychologie en ‘huilexpert’ Ad Vingerhoets vond wel dat als je na de film langer wacht met het meten van de stemming, bijvoorbeeld anderhalf uur, men juist wél in een betere stemming was dan de groep die niet gehuild had.

In dat geval kan huilen dus wel een vorm van catharsis (het leegmaken van jezelf) zijn, meent Scherder. „Bij begrafenissen zie je dat ook: de muziek en het ritueel bieden ruimte om te huilen en dat heeft een ontladende functie.”

Huilen en lachen: twee kanten van dezelfde medaille

Wat volgens Scherder het meest fascinerend is, is hoe nauw huilen en lachen met elkaar verbonden zijn. „Die centra in het brein liggen dicht bij elkaar. Je ziet dat bij de emoties zelf ook terugkomen: je kunt huilen van geluk, maar ook lachen door je verdriet heen. En zo zie je dat er op begrafenissen ook juist gelachen kan worden.”

Hoe dat komt? Daar heeft Scherder een verklaring voor: „Verdriet kan zo overweldigend zijn dat je het niet meer volhoudt en als reactie daarop ga je lachen om het verdriet in toom te houden.”

Omgekeerd werkt dat net zo: je kunt zoveel geluk ervaren dat je gaat huilen. „Het huilen dempt het geluksgevoel als het ware af. Zo houden de emoties elkaar onder controle.”

In extreme gevallen, zoals na een hersenbloeding of -infarct, zie je dit nog duidelijker. „Dan ontstaat er soms een soort ontremd huilen of lachen. Iemand moet lachen om een grap en vijf seconden later begint hij te huilen. Het lach/huilcentrum brengt lachen en huilen heel dicht bij elkaar. Ontremming van dat centrum veroorzaakt dan hevige wisselingen in je stemming.”

Waarom huilt de één snel en de ander nooit?

Sommige mensen huilen amper en anderen zitten bij de eerste de beste kattenvideo al te snikken. Hoe kan dat? Ten eerste huilen vrouwen vaker en langer dan mannen, blijkt uit onderzoek van Vingerhoets.

De mogelijke biologische verklaring daarvoor is dat testosteron (een hormoon dat voornamelijk in het mannenlichaam voorkomt) het huilen kan remmen, terwijl het hormoon prolactine (wat juist in hogere concentraties in het vrouwenlichaam voorkomt) het huilen kan stimuleren.

Maar ook de opvoeding en cultuur spelen mogelijk een rol. Zo blijkt uit onderzoek dat er in landen en culturen die huilen ‘toestaan’ meer wordt gehuild dan op plekken en culturen waar huilen en het uiten van je emoties juist wordt afgekeurd.

Is het erg als je je tranen onderdrukt?

Dat huilen ontladend kan werken, dat weten we inmiddels. Is het dan ook slecht voor je als je die ontlading inhoudt en je je tranen onderdrukt? Daar is de wetenschap nog niet helemaal over uit.

Zo blijkt uit een van de studies van Vingerhoets dat 46 procent van de 475 niet-huilers die aan het onderzoek meededen, aangaf dat het niet kunnen huilen een negatieve invloed op hen heeft. Ook lijkt het erop dat niet-huilers zich minder verbonden voelen met anderen, een meer vermijdende hechtingsstijl hebben en minder empathisch zijn.  En wetende dat huilen de aanmaak van het stresshormoon cortisol afremt, kan het niet laten vloeien van je tranen mogelijk stressverhogend werken.

Als jij niet huilt, wil dat echter niet direct zeggen dat dat ongezond is. Men weet eigenlijk nog niet zo goed waarom sommige mensen niet huilen.

Huilen mag, huilen kan, huilen hoeft niet en het hoeft ook niet per se op te luchten, maar dat het een nuttige en menselijke emotie (en signaal!) is, is een ding wat zeker is.

Bewegen helpt voor mentale gezondheid, maar alleen op deze manier

Onderzoek bevestigt: geluk zit ‘m écht in de kleine dingen

Reacties