Livia Guldie Gezondheid 15 sep 2026, 08:55

Leestijd: 4 minuten

Experts zien roken weer ‘cool’ worden: 8 op 10 Oscarfilms tonen sigaretten en dat roept kritiek op

Van Charli XCX en Dua Lipa tot Monica Geuze: de sigaret duikt opvallend vaak op in de popcultuur. Terwijl steeds minder Nederlanders roken, wordt de peuk online juist geromantiseerd. Waarom voelt roken voor een nieuwe generatie ineens weer rebels en aantrekkelijk?

Waar roken lange tijd juist werd gezien als ouderwets en ongezond, lijkt het nu voor een nieuwe generatie iets anders te betekenen.

Waarom roken via Monica Geuze en andere sterren weer zichtbaar wordt

De sigaret is terug. Althans, in de popcultuur. Online neemt de zichtbaarheid en romantisering van de peuk toe. Zo zijn naast Monica Geuze ook muzikant Joost Klein, zanger Antoon, zangeres Meau en rapper Lil Kleine op sociale media of in muziekvideo’s te zien met sigaretten in de hand. Dat leidt ook tot felle kritiek. Danielle Cohen, longpatholoog en boegbeeld van de antitabakslobby, noemt BN’ers die poseren met een sigaret „useful idiots van de tabaksindustrie”, en noemt de trend „dom en asociaal”, schrijft NRC.

Uit cijfers van het CBS, het RIVM en het Trimbos-instituut blijkt dat het aantal rokers al jaren gestaag afneemt. In 2014 rookte 25,7 procent van de achttienplussers, in 2025 was dat 17,8 procent. Zal door de online sigarettentrend de curve weer ombuigen naar een stijging? Onderzoekers kunnen dat nog niet zeggen.

Het ‘coole imago’ van de sigaret blijft

Hoe hard de antirooklobby het ook bestrijdt, het ‘coole imago’ blijft aan de sigaret kleven. Daar heeft de tabaksindustrie de afgelopen honderd jaar dan ook hard voor gewerkt, zegt Dan Hassler-Forest, mediawetenschapper aan de Universiteit Utrecht tegen NRC. „Er zijn allerlei archetypes ontwikkeld, zodat tabaksproducten aan zoveel mogelijk groepen verkocht konden worden. De tabaksindustrie deed er alles aan om mensen te laten denken: dat is precies wat bij mij past. Daar kom je niet makkelijk vanaf.”

De ‘Malboro-man’, de ruige cowboy uit Malboro-reclames, is een van de bekendste archetypes. „Het kan ook dat je bent opgegroeid met vrouwelijke sterren die dunne sigaretjes met muntsmaak rookten en het zo juist iets verfijnds heeft”, zegt Hassler Forest. Denk aan Audrey Hepburn of Sarah Jessica Parker in Sex and the City.

8 op 10 Oscarfilms tonen rokers: de sigaret verdween nooit uit beeld

In de jaren 90 kantelde het beeld: roken werd steeds meer gezien als een ongezonde gewoonte en een verslaving, maar de afgelopen jaren zijn sigaretten weer vaker te zien in films. Acht van de tien films die in 2025 en 2026 genomineerd werden voor een Oscar voor beste film bevatten rokende personages.

De revival van de sigaret, en dan vooral het romantiseren van roken, zou ongeveer begonnen kunnen zijn met de Brat Summer, volgend op de verschijning van het album Brat van Charli XCX in juni 2024: „A pack of cigs, a Bic lighter and a strappy white top with no bra”, zong ze. Sociale media stond en staat er vol mee. Grote popsterren als Beyoncé, Dua Lipa, Madonna, en Sabrina Carpenter steken ook openlijk een sigaret op in hun muziekvideo’s en tijdens concerten.

Gen Z koppelt roken aan rebellie, nostalgie en een ‘rommelige’ stijl

Sigaretten zijn weliswaar slecht voor je, maar ze laten je er goed uitzien: klopt dat echt? Sara Joëlle Baars, beheerder van meme-account @saintsandstarslockerroom (23.000 volgers), noemt de sigaret „een herkenbaar symbool, dat iets zegt over hoe iemand zich wil positioneren”, bij NRC. „Roken is een vorm van rebellie, een laagdrempelige overtreding, een soort nihilisme in een tijd die op veel vlakken ‘uitzichtloos ‘voelt.”

Volgens Justine Haantjens, ook social-mediacreator, is het tonen van de sigaret een „tegenbeweging op de ‘clean girl aesthetic‘ van de afgelopen jaren”. Bij die trend is alles heel „clean, gezond en perfect.” Nu ziet Haantjens meer behoefte aan „iets rauwers, rommeligers en minder gepolijst”, waar roken bij past. Tegelijkertijd merkt ze een soort nostalgie bij roken.

Rookvrije Generatie waarschuwt: ook de ‘coole’ sigaret blijft dodelijk

Maar, zo onschuldig is roken niet: „Een sigaret roken als stijlmiddel of uit rebellie maakt hem niet minder dodelijk”, waarschuwt Hans Snijder, bestuurder van Rookvrije Generatie en directeur van de Hartstichting. Rookvrije Generatie streeft om jongeren die na 2017 geboren zijn nooit te laten roken.

„Elke Nederlander weet, van roken ga je dood“, zegt Snijder. „Of je krijgt kanker, je krijgt het aan je hart, rookt je longen zwart. Of dat nou gebeurt op het schoolplein, het voetbalveld, of online.”

Rookvrije Generatie geeft influencers niet simpelweg de schuld

„De online wereld is ontzettend belangrijk, maar Rookvrije Generatie past campagnes niet direct aan op trends”, zegt Snijder. Rookvrije Generatie spreekt influencers weleens aan op het delen van foto’s met sigaretten in beeld, bijvoorbeeld Monica Geuze, met de opmerking dat ze gratis reclame zou maken voor de tabaksindustrie.

Maar Snijder wil niet ‘vingertjewijzen’ naar individuen. Liever pleit hij voor een publiek debat over de voordelen die deze trend de tabaksindustrie oplevert, terwijl „die industrie formeel niet vooruit mag komen”, zegt Snijder.

Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:

• Annemarie van Gaal ziet oplossing voor het woningtekort: ‘Zet Nederlanders die kúnnen werken aan het werk’
• Verkeersboetes 2027 fors hoger: 450 euro voor je telefoon en 330 euro voor rood licht
• Ontstekingen bij overgewicht kunnen gezonde keuzes lastiger maken: ‘Biologische factoren werken je actief tegen’
• Is dure shampoo echt beter? Keuringsdienst komt met verrassend advies over de eerste 5 ingrediënten
• WCRF ziet kanker toenemen bij Nederlanders onder de 50: vooral deze 4 soorten vallen op

Geschreven door Livia Guldie

Livia (2002) heeft Journalistiek gestudeerd en is sinds kort gedoken in een studie Geschiedenis, met focus op politiek. Van schrijven gaat haar hart sneller kloppen, maar het begrijpelijk maken van ingewikkelde onderwerpen - van maatschappelijke kwesties tot psychologie - vindt ze het leukst, vooral als ze er zelf wat van opsteekt. En natuurlijk kent ze alle Gen Z-trends.

Reacties