Kamiel Visser Gezondheid 3 sep 2026, 09:11

Leestijd: 2 minuten

Onderzoek: vrijwel alle zwemwateren in Nederland ernstig chemisch vervuild

Zowat alle natuurlijke zwemwateren in Nederland bevatten te veel chemische stoffen. Dat blijkt uit onderzoek van Natuur & Milieu en het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-KNAW). Tegelijkertijd zouden die zwemwateren veelal wel als veilig worden bestempeld.

Daar wil de natuurbeschermingsorganisatie verandering in brengen. Natuur & Milieu vindt namelijk dat de waterveiligheid in de toekomst ook getoetst moet worden op het aantal chemische stoffen. Op dit moment gebeurt dat nog niet.

Een beperkt beeld van gezondheid van water

Zwemwater kan in Nederland dus als veilig worden beoordeeld, terwijl dat volgens Natuur & Milieu helemaal niet zo hoeft te zijn. Op het moment wordt natuurwater namelijk getest op acute gezondheidsrisico’s zoals blauwalg en E. coli. „Die informatie is belangrijk”, zegt de milieuorganisatie. „Maar het geeft een te beperkt beeld van de gezondheid van water.”

Er zou ook getest moeten worden op industriële stoffen en bestrijdingsmiddelen, volgens Natuur & Milieu. „Deze stoffen worden in verband gebracht met onder meer schade aan het zenuwstelsel, de hormoonhuishouding en een verhoogd risico op kanker. En ook voor het milieu kunnen de gevolgen ernstig zijn: chemische vervuiling kan de groei en voortplanting van waterorganismen verstoren.”

Wettelijke normen overschreden

Voor het uitgevoerde onderzoek is gekeken naar 205 officiële zwemlocaties en 57 andere populaire stedelijke zwemplekken. „De onderzoekers constateren dat de ingezette verbetering van de waterkwaliteit is gestagneerd. Zo is de ecologische kwaliteit in geen van deze wateren op orde en komen op grote schaal te hoge concentraties chemische stoffen voor. Daarbij gaat het om concentraties die hoger zijn dan de wettelijke normen die gelden voor waterkwaliteit.”

Bovendien lijkt het erop dat de situatie verslechtert. „Bij sommige stoffen liggen de concentraties op maar liefst 90 procent van de locaties boven de veilige norm. Dat is een forse verslechtering ten opzichte van tien jaar geleden, toen nog 22 procent van de wateren voldeed aan de chemische waterkwaliteitsnormen.”

Niet in één keer ziek door vervuild zwemwater

Stoffen die in het water voorbijkomen zijn onder andere PFOS (behorend tot PFAS), kwik en bestrijdingsmiddelen. „Sommige stoffen zijn daarbij al jaren verboden, maar breken zo slecht af dat ze nog steeds in het water en de bodem terug te vinden zijn.” Bij zwemwateren in het buitengebied gaat het vaak om bestrijdingsmiddelen; in de stad gaat het vaker om stoffen die afkomstig zijn uit de industrie en het verkeer.

Zwemmers zijn niet na één keer in het water springen ziek, maar Natuur & Milieu vindt het kwalijk dat er weinig zicht is op wat er in het water zit. „Je hebt het recht om te weten waar je in zwemt. Dat gaat juist ook om vervuiling die niet zichtbaar is. De normen voor deze stoffen zijn opgesteld om mens en natuur te beschermen. Dat ze op zoveel plekken worden overschreden, is reden tot zorg en vraagt om actie.”

De milieuorganisatie roept de overheid daarom op om in actie te komen.

Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:

• Onderzoek naar supermarktprijzen: bij deze supermarkt ben je tot 28 procent goedkoper uit dan bij concurrenten
• Fysiotherapeut legt uit welk kussen bij jouw slaaphouding past: ‘Dit is vooral belangrijk’
• Onderzoekers zien opvallend verband: wie minstens 5 keer per week ontbijt, kan beter omgaan met stress
• NVM: huizenprijzen stijgen tot 8,3 procent, maar in deze 4 regio’s worden woningen juist goedkoper
• Belastingdienst waarschuwt: veel Nederlanders lopen tot 800 euro aan belastinggeld mis

Geschreven door Kamiel Visser

Kamiel heeft Journalistiek gestudeerd en houdt zich voor Metro bezig met schrijven in de breedste zin van het woord: van flitsende nieuwsberichten tot diepgravende achtergrondverhalen. Een rode draad in zijn werk zijn digitale cultuur, sociaal-maatschappelijke ontwikkelingen, geschiedenis en minderheidsgroepen. Het liefst een combinatie van meerdere. Altijd met een vlotte pen, vaak met een serieuze toon, en waar het kan met een tikje humor.

Reacties