Cassandra Oostrom Lifestyle 8 jun 2026, 10:31

Leestijd: 2 minuten

Psychologen: de meest voorkomende leugen is niet wat we zeggen, maar wat we verzwijgen

Wie aan liegen denkt, denkt vaak aan verzonnen verhalen of onwaarheden. Toch is volgens psychologen een veel subtielere vorm van misleiding veel gebruikelijker: belangrijke informatie achterhouden. Dat wordt ook wel een ‘leugen door weglating’ genoemd.

Volgens onderzoekers komt dit gedrag voor in relaties, op de werkvloer en binnen families. Mensen vertellen daarbij technisch gezien de waarheid, maar laten cruciale details weg waardoor de ander een verkeerd beeld van de situatie krijgt.

Waarom mensen informatie achterhouden

In een nieuw onderzoek wijzen psychologen op verschillende verklaringen. Zo kan het weglaten van informatie helpen om schuldgevoelens te vermijden of een positiever beeld van jezelf neer te zetten. Ook speelt angst voor conflicten of negatieve reacties een rol.

Iemand kan bijvoorbeeld tegen een leidinggevende zeggen dat een rapport af is, terwijl een belangrijk onderdeel nog ontbreekt. De uitspraak is niet per se onwaar, maar geeft wel een onvolledig beeld van de werkelijkheid.

Ons brein praat een leugen goed

Volgens psychologen zijn mensen bovendien goed in het rechtvaardigen van dit gedrag. Wie zichzelf als eerlijk beschouwt, maar toch informatie achterhoudt, kan zichzelf ervan overtuigen dat de verzwegen details niet belangrijk zijn. Daardoor blijft het gevoel bestaan dat er niets verkeerds is gedaan.

Dat mechanisme sluit aan bij de theorie van cognitieve dissonantie: het ongemak dat ontstaat wanneer gedrag niet overeenkomt met hoe iemand zichzelf ziet.

Gevolgen van de leugen voor relaties

Hoewel een weglating vaak onschuldig lijkt, kan die volgens deskundigen wel degelijk gevolgen hebben voor vertrouwen. Zeker in liefdesrelaties kunnen terugkerende halve waarheden zorgen voor wantrouwen en afstand. Transparantie blijkt daarbij minstens zo belangrijk als eerlijkheid.

Het onderzoek laat daarnaast zien dat liegen door informatie weg te laten een veelvoorkomende vorm van misleiding is. Daarbij kan de hoeveelheid verzwegen informatie variëren, maar het effect op hoe een verhaal wordt geïnterpreteerd blijft groot.

Sociale media maken het makkelijker

Volgens psychologen speelt ook sociale media een rol. Mensen delen online vaak successen, vakanties en mijlpalen – als het ware een highlight reel -, terwijl tegenslagen, stress en mislukkingen buiten beeld blijven. Daardoor ontstaat een zorgvuldig samengesteld beeld dat niet altijd de volledige werkelijkheid weerspiegelt.

De belangrijkste les? Wie de waarheid vertelt, hoeft volgens psychologen niet altijd volledig eerlijk te zijn. Soms zit de misleiding juist in wat níet wordt gezegd.

Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:

• Annemarie van Gaal ziet oplossing voor het woningtekort: ‘Zet Nederlanders die kúnnen werken aan het werk’
• WCRF ziet kanker toenemen bij Nederlanders onder de 50: vooral deze 4 soorten vallen op
• Jessica Villerius was in de buurt van mislukte executie Christa Pike: ‘Iemand fluisterde: ze hebben misgeprikt’
• Milou was jarenlang doodsbang voor de dood, tot haar therapeut met een opvallend advies kwam
• De Spaarrekening van Joost (23): ‘Er staat 127.000 euro op’

Geschreven door Cassandra Oostrom

Cassandra heeft Journalistiek gestudeerd en spendeert graag tijd aan het lezen van andermans schrijfwerk, van fictie tot autobiografieën. Daarnaast is ze altijd al geïnteresseerd geweest in de wereld en maatschappelijke onderwerpen. Die twee passies combineert ze graag met haar liefde voor reizen.

Reacties