Cassandra Oostrom Lifestyle 2 mrt 2026, 16:44

Leestijd: 2 minuten

Onderzoek: om jezelf lachen werkt beter dan blozen na een blunder

We maken het allemaal weleens mee: een sociale blunder. Je struikelt op straat, vergeet iemands naam, maakt een grapje dat niemand leuk vindt… Vaak ben je dan geneigd om sorry te zeggen en voel je vooral schaamte. Maar wist je dat jezelf uitlachen bij dit soort fouten juist beter is voor je reputatie? 

Ja. Echt. 

Kleine blunder? Lach erom

Uit zes experimenten onder ruim 3000 deelnemers blijkt dat mensen die om hun eigen blunders lachen, worden gezien als warmer, competenter en authentieker dan mensen die zichtbaar beschaamd reageren. 

Volgens mede-auteur Övül Sezer van de studie, gepubliceerd in het tijdschrift Journal of Personality and Social Psychology, overschatten mensen vaak hoe streng anderen hun kleine sociale fouten beoordelen. „Bij kleine, onschuldige blunders kan om jezelf lachen sociale zelfverzekerdheid uitstralen, spanning verminderen en laten zien dat je begrijpt dat het om een ongelukje gaat.”

Eerdere studies lieten zien dat schaamte tonen na een foutje ook voordelen kan hebben: het laat zien dat iemand sociale normen respecteert. Maar in het dagelijks leven kiezen mensen net zo goed voor humor. Maar welke strategie is nu het meest effectief? Dat wilden de onderzoekers uitzoeken. 

Warm en competent

De wetenschappers schotelden de deelnemers een aantal alledaagse, gênante situaties voor. Denk aan tegen een glazen deur lopen op een feestje of zwaaien naar de verkeerde persoon in het theater. Vervolgens zagen ze hoe de hoofdpersoon reageerde: met schaamte of om zichzelf lachen.

De uitkomst was duidelijk. Wie lachte om zijn eigen fout, werd consequent beoordeeld als warmer in de omgang, professioneler, competenter én als authentieker.

Opvallend is dat schaamte vaak als overdreven werd gezien. Volgens Sezer vonden veel deelnemers dat de beschaamde reactie zwaarder aanvoelde dan de situatie rechtvaardigde. Lachen maakte juist duidelijk dat de persoon zelf inzag dat het om een kleine misstap ging.

Humor alleen passend als er geen schade (of pijn) is

Er zit wel een belangrijke kanttekening aan de bevindingen. Humor werkt alleen als de fout geen schade veroorzaakt.

In een van de experimenten werd iemand beschreven die struikelde en daarbij zijn eigen arm brak. In een andere variant brak een collega een arm doordat hij per ongeluk werd omgeduwd. Volgens de onderzoekers wordt lachen in dit soort situaties juist als ongevoelig gezien, in plaats van als gepast.

Stem je reactie af op de situatie 

De les volgens de onderzoekers: stem je reactie af op de ernst van de situatie. Een luchtige val zonder gevolgen? Dan kan zelfspot helpen. Maar zodra er letsel of schade in het spel is, verwacht de omgeving een serieuzere houding.

Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:

• De Financiële fout van Felix (35): ‘Schoot het vrijgezellenfeest van mijn broertje voor, maar heb pas de helft terug’
• Opgebiecht: ‘Ik ontwijk een specifieke vader op het schoolplein’
• Angeline (40) in Geld maakt (niet) gelukkig: ‘Zonder geld kun je héél ongelukkig zijn’
• Deze oud-studenten kunnen rekenen op een tegemoetkoming van ongeveer 2000 euro
• Gezinstherapeut waarschuwt: dit zijn signalen dat ouders opbranden door hun eigen kind

Reacties