Cassandra Oostrom Lifestyle 3 mei 2025, 14:11

Leestijd: 2 minuten

Karma? Voor jezelf werkt het anders dan voor een ander, blijkt uit onderzoek

Wereldwijd geloven veel mensen in karma: het idee dat het universum of een hogere macht mensen beloont voor goede daden en straft voor slechte. 

Maar volgens nieuw psychologisch onderzoek speelt dat geloof héél anders uit voor jezelf dan voor anderen.

Het toepassen van karma 

Wie gelooft in karma, denkt vaak dat hij of zij goede dingen in het leven te danken heeft aan eigen verdiensten. Tegelijkertijd zijn we sneller geneigd te denken dat anderen hun ellende zelf over zich hebben afgeroepen. Zo concluderen onderzoekers van de Amerikaanse Psychologische Associatie.

Maar waarom passen mensen karma anders toe op zichzelf dan op anderen? Daar wilden de onderzoekers achter komen. En dat is ze gelukt. De reden blijkt dat wij mensen graag willen geloven in een rechtvaardige wereld waarin slechte daden worden bestraft. Maar tegelijkertijd willen we óók graag denken dat we zelf goed zijn en dus beloningen verdienen.

Reeks van experimenten 

In een reeks experimenten, waaraan meer dan tweeduizend mensen deelnamen, moesten deelnemers terugdenken aan een moment waarin zij te maken hadden gehad met karma. Maar liefst 86 procent koos voor een verhaal over zichzelf. Van die groep schreef het merendeel (59 procent) over een positieve ervaring. Wie over iemand anders schreef, koos in 92 procent van de gevallen juist voor een negatieve gebeurtenis.

In een tweede, grotere studie kregen meer dan twaalfhonderd deelnemers uit de VS, India en Singapore willekeurig de opdracht om te schrijven over een ervaring van henzelf of van iemand anders. Ook daar zagen de onderzoekers hetzelfde patroon: 69 procent van de mensen die over zichzelf schreef, vertelde over een positief voorval. Van de mensen die over anderen schreven, deed slechts 18 procent dat.

Minder en meer ruimte voor zelfkritiek 

De verschillen waren het grootst onder Amerikaanse deelnemers. In India en Singapore was het effect iets minder sterk, iets wat volgens de onderzoekers past bij eerdere studies. In veel westerse culturen zijn mensen sneller geneigd zichzelf als goed te zien, terwijl in veel Aziatische culturen meer ruimte is voor zelfkritiek.

Toch is de trend wereldwijd duidelijk. „Of iemand nu uit het Westen of Azië komt, mensen beschouwen zichzelf vaker als ontvanger van goede karma en anderen als slachtoffers van straf”, zegt White.

‘Karma helpt verklaren’ 

Volgens de onderzoekers gebruiken mensen het geloof in karma niet zomaar: het helpt hen om gebeurtenissen in het leven te verklaren én zichzelf beter te voelen. „Het geloof in karma geeft mensen de ruimte om trots te zijn op positieve dingen, zelfs als het onduidelijk is waardoor die precies zijn ontstaan”, legt White uit. „En het geeft ook een gevoel van gerechtigheid als anderen tegenslag ervaren.”

Op dit vliegveld betaal je meer dan 20 euro voor een Big Mac-menu

Geld maakt (niet) gelukkig: ‘Dat nieuwe huis voelt als een strop’

Reacties