Lifestyle

‘Verkeerd licht net zo slecht als ongezond eten'
Likeability of5

‘Verkeerd licht net zo slecht als ongezond eten'

‘Verkeerd licht net zo slecht als ongezond eten'. / Pexels

Foto van 'Ingelise de Vries'

22 JAN 2019

Terwijl onze januari vooral bestaat uit regen, ligt er in Zweden een flink pak sneeuw. Wanneer ik lichtonderzoeker Karl Ryberg aan de telefoon heb, begint het ironisch genoeg alweer donker te worden in zijn woonplaats. Veertig jaar lang deed Ryberg over de hele wereld onderzoek naar licht en het effect ervan op ons brein. Hij schreef er 'lichtkookboek' Licht, het effect van licht op je gezondheid en geluk over. „We eten geen junkfood als we gezond willen zijn. Zo zouden we ook met licht moeten omgaan.”

Door zijn fascinatie voor licht, kiest Ryberg in de jaren 60 voor een studie architectuur. Hij komt te werken in Australië en Nieuw-Zeeland, waar het licht beduidend anders is dan in zijn geboorteland Zweden. Later volgt hij nog een studie psychologie en lichttherapie - „dat is een verlenging van architectuur” - en doet hij over de hele wereld onderzoek. „Ik wilde weten wat er in je brein gebeurt door licht. Waarom reageren we zo op licht en kleur? Dat was destijds nog nooit onderzocht. Inmiddels onderzoek ik licht en kleur al meer dan veertig jaar en er is nog altijd meer te leren. Het is zo’n groot onderdeel van ons leven.”

Lichtprofessor Karl Ryberg.

Lichtprofessor Karl Ryberg.

Weinig licht kan leiden tot winterdepressie

„Perceptie is hier heel belangrijk”, vertelt Ryberg. Ons visuele systeem werkt nog steeds hetzelfde als toen we 3 miljoen jaar geleden, toen de mens nog in Afrika leefde, waar we van origine vandaan komen. We hebben daardoor nog steeds een voorkeur voor veel licht en kleur.” In de afgelopen 3 miljoen jaar heeft de mens zich verspreid over de wereld. Onder andere naar „on-Afrikaanse oorden” als het noorden van Scandinavië, Rusland en Canada. „Dat doet rare dingen met je brein. In de winter is het teveel donker en in de zomer teveel licht. Mensen zijn manisch in de zomer een depressief in de winter. Je hele biologische klok raakt in de war. Mensen in het hoge noorden leven ook echt korter omdat ze te weinig licht krijgen.”

Idealiter krijg je als mens twaalf uur licht binnen en is het de andere twaalf uur donker. “In de lente en herfst is licht en donker ongeveer half om half verdeeld. Dan slaap je vaak ook het best, je lichaam synchroniseert als het ware met de licht-donker verhouding.” Als je te weinig licht krijgt, word je ziek. Denk bijvoorbeeld aan de winterdepressie. “Vooral vrouwen hebben daar last van, omdat die een superieure kleurenvisie hebben. Vrouwen kunnen schoonheid veel beter waarnemen. In de winter is het grijs, daar leiden vrouwen onder.”

Tegen die winterdepressie kun je verschillende dingen doen. „Extra vitamine D slikken reset je biologische klok niet, die is lastig te synchroniseren zonder het juiste licht. Het beste om te doen is rond het middaguur naar buiten gaan. Daglicht is het sterkste licht, zelfs in de winter. Volgens de EU is goed licht 500 lux, lux is de eenheid waarin we meten. Op een zonnige dag heb je buiten 100.000 lux. Op een mistige dag heb je nog steeds 5000 lux. Dat licht mis je binnen. Andere dingen die je kunt doen zijn sporten. Een zonnebank kan ook helpen, maar dat is slecht voor je huid. Echt zonlicht is lastig na te maken.”

Kwaliteit van licht is belangrijk

Net als te weinig eten, kun je ook te weinig licht binnenkrijgen. ‘Light starvation’, noemt Ryberg dat. „Daar worden mensen dom en moe van. Ze proberen zichzelf wakker te houden met koffie en alcohol.” Naast de kwantiteit, is ook de kwaliteit belangrijk. „Licht moet wit zijn, maar er is veel meer. Van blauw licht blijf je wakker, een wolkenvrije lucht is ook blauw. Bij blauw licht denkt je brein: dag. In de avond wordt de lucht oranje en daar wordt je brein weer moe van. Op kantoren, in fabrieken en op scholen is licht vaak wit-blauw. Door middel van dynamisch licht kun je het natuurlijk verloop wel nabootsen.”

Niet alleen de kleur van licht maakt uit. „Elke lichtbron heeft een eigen vingerafdruk. Het beste is om kwaliteitslichten te kopen. Zoals goedkoop junkfood slecht is voor je lijf, is goedkoop licht slecht voor je brein. Ik wilde met mijn boek Licht een soort kookboek voor licht maken.  We weten wat gezond eten is, maar niemand staat stil bij wat gezond licht is. Maar ook licht kan je hormonen in de war brengen. Je brein ‘eet’ als het ware licht. Je kunt je brein daarmee programmeren. Je kunt nog zo’n mooi brein hebben, met slecht licht maak je het alleen maar kapot.” Verkeerd licht kan zorgen dat je oververmoeid raakt. „Flikkerend licht zoals een laptop of TL-buizen, putten je uit. LED lichten zijn de beste, er komt steeds beter licht op de markt. En wie weet komen er in de verre toekomst nog betere lichtbronnen die we nu niet eens kennen.” Het meest opvallende licht dat slecht voor je is, is kaarslicht. „Dat filtert alle zuurstof uit de lucht. Je wordt er moe van. Vooral geurkaarsen zijn funest. Heel erg gezellig en knus natuurlijk, maar je wordt er hartstikke moe van. Eigenlijk is het gewoon vergif. Probeer naast gezond te eten ook het licht dat je binnenkrijgt van goede kwaliteit te laten zijn.”


like
user_48e35435a07dbfbeb5eef2280126bbaba92f7b39_avatar

Japanse minipizza’s met sushigember

Wat eten we vandaag? Japanse minipizza’s met sushigember

Japanse minipizza’s met sushigember. | FOTO: CULY.NL

Foto van 'Culy'

VANDAAG, 14:00

Deze Japanse minipizza’s zijn zó mini dat ze het perfecte borrelhapje zijn. Je maakt ze van gyozavellen, belegd met Japanse ingrediënten én geraspte Mozzarella. Klinkt dat een beetje vreemd? Ja, dat klinkt een beetje vreemd. Is dat lekker? Ja, heel lekker.

Geschreven door: Nancy van Batenburg van Culy.nl.

Ingrediënten


Omgekeerde bananencakejes met karamel

Wat eten we vandaag? Omgekeerde bananencakejes met karamel

Omgekeerde bananencakejes met karamel. | FOTO: CULY.NL

Foto van 'Culy'

GISTEREN

Omgekeerde bananencakejes met karamel: what’s not to love? Je maakt ze – heel eenvoudig – in een muffinbakvorm. Smeuïg, zoet en éxtra lekker met een bolletje ijs. 

Geschreven door: Nancy van Batenburg van Culy.nl.

Ingrediënten


Fit én thuis blijven? 5 fijne work-out video’s voor in de huiskamer

Fit én thuis blijven? 5 fijne work-out video’s voor in de huiskamer

Foto: Getty Images

Foto van 'Bedrock'

27 MRT 2020

Blijf. Zoveel. Mogelijk. Thuis. Dat is het advies waarmee de meeste Europeanen momenteel moeten leren leven. Voor veel mensen betekent dit een drastische verandering in levensstijl. Langs alle kanten wordt opgeroepen om zoveel mogelijk vast te houden aan de normale routine. Maar hoe doe je dat als je normaal dagelijks naar de sportschool gaat? Met work-out video’s voor in de huiskamer, natuurlijk!

Vaak gaan we ervan uit dat we om te sporten een sportschool of ingewikkelde apparatuur nodig hebben, maar niets is minder waar! Kijk maar eens naar deze video’s die je gewoon vanuit je huiskamer kan doen.

5 x work-out video’s voor in de huiskamer


Crispy bloemkool met Sriracha en Japanse mayonaise

Wat eten we vandaag? Crispy bloemkool met Sriracha en mayonaise

Crispy bloemkool met Sriracha en Japanse mayonaise. | FOTO: CULY.NL

Foto van 'Culy'

27 MRT 2020

Deze crispy bloemkool met Sriracha en Japanse mayonaise is minstens zo lekker als een frietje mèt. Mark our words. Dat komt door het knapperige jasje van panko (Japans broodkruim) en de topping van mayo, hot sauce en verse koriander en bosui. Een superlekkere snack die ook te gek is voor een feestje.

Geschreven door: Nancy van Batenburg van Culy.nl.

Ingrediënten


De 8 spannendste miniseries op Netflix om te bingen in het weekend

De 8 spannendste miniseries op Netflix om te bingen in het weekend

FOTO: Netflix

Foto van 'Manners.nl'

27 MRT 2020

Tenzij je een vitaal beroep beoefent, zit je nu thuis. Waarschijnlijk kun je nog wel thuiswerken en gaat het leven gewoon door, maar het is alweer bijna weekend. En dan?

Je kunt niet naar de kroeg, de sportschool is gesloten, er is geen sport op tv en je mag zelfs niet op bezoek bij je maten. Wat moet je dan? Precies, Netflix aanslingeren. Wij hebben alvast acht spannende miniseries voor je gevonden waar je in een weekend (of zelfs binnen een dag) doorheen bent.

Waarschijnlijk is je agenda leeg voor dit weekend, maar daar gaan wij verandering in brengen. Op Netflix vind je namelijk een behoorlijk aantal spannende miniseries. Een miniserie is in feite een lange film opgeknipt in een aantal losse delen. Meestal bestaat deze uit vijf a zes afleveringen. Dit maakt een miniserie perfect om binnen een weekend of dag te bingen.


De meest voorkomende werkzaamheden nu iedereen thuis zit

De meest voorkomende werkzaamheden nu iedereen thuis zit

Veel mensen benutten de vrije tijd om dezelfde soorten klusjes aan te pakken. | Foto: Colourbox

Foto van ''

27 MRT 2020

Nu thuiszitten tot de norm is verheven zonder leuke uitstapjes, is er alle tijd voor klusjes. De een gaat het hele huis van boven tot onder schoonmaken. De ander is verantwoordelijk om de kinderen thuis schoolonderwijs te geven.

Zo zijn er ook mensen die thuis gewoon aan het werk moeten. Het verplicht thuiszitten heeft ook zo zijn voordelen met de extra vrije tijd die er is. Het blijkt dat veel mensen die vrije tijd benutten om dezelfde soorten klusjes aan te pakken of werkzaamheden uit te voeren.

Grote schoonmaak populair


Nibud waarschuwt ons voor impulsaankopen

Nibud waarschuwt ons voor impulsaankopen

Foto: Getty Images

Foto van 'Lilian Dapaah'

26 MRT 2020

Als je van tevoren weet dat je inkomsten gaan dalen, kun je daar makkelijker op inspelen dan wanneer je het misschien niet had verwacht. Nu met de coronacrisis sluiten sommige bedrijven de deuren en werknemers kunnen daar de dupe van worden. Het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) komt daarom met een speciale online editie van de Nibud geldkrant: de Geldkrant-special Minder inkomen.

Arjan Vliegenthart, directeur van het Nibud, wil met deze krant handvatten bieden om financieel overeind te blijven. Zo komt het voorlichtingsinstituut met tips om te besparen en kun je via persoonlijk budgetadvies inzicht krijgen in je inkomsten en uitgaven.

Het Nibud waarschuwt voor extra verleidingen die juist nu in je mailbox verschijnen. Hogere kortingen, gratis verzendkosten; allemaal zeer aantrekkelijk, nu je thuis op de bank zit. „Maar”, schrijft het Nibud: „houd het hoofd koel en blijf kritisch”.


De lente is begonnen! 5 tips om sfeer in huis te brengen

Lente begonnen! 5 tips voor sfeer in huis

Het kriebelt om de lentesfeer weer in huis te brengen. | Foto: Veneta.com

Foto van ''

26 MRT 2020

Het lijkt eindelijk gedaan te zijn met de oneindige regenbuien, donkere dagen en de temperatuur loopt weer op in de dubbele cijfers.

Nu de lente in Nederland officieel is begonnen, kriebelt het meteen – ondanks de gekke huidige situatie misschien - om de lentesfeer weer in huis te brengen. In dit artikel vind je 5 tips om de fleurige lentesfeer in huis te brengen.

1 De grote schoonmaak


11 leuke dingen om nu binnen te doen met je kids

11 leuke dingen om nu binnen te doen met je kids

Met deze leuke en originele activiteiten vermaken je kinderen zich ook prima binnen. | Foto: Getty Images.

Foto van 'jmouders.nl'

26 MRT 2020

Het zijn gekke tijden door de coronapandemie momenteel. Alle kinderen zitten thuis, en dat is toch anders dan we met z’n allen gewend zijn. Veel kids krijgen overdag thuisonderwijs, maar hoe vermaak je ze als ze daar mee klaar zijn? Met deze leuke en originele activiteiten vermaken je kinderen zich ook prima binnen.

Met Netflix, een goed boek en ouderwets Monopoly kom je een heel eind. Maar wil je eens wat anders probeer dan deze binnen activiteiten ook eens.

1. Kinderdag


Jarig in deze tijd? Zo maak je er (toch) een feestje van

Ook in je eentje kan je een feest van je verjaardag maken. | Foto: Getty Images

Foto van 'Beautify.nl'

26 MRT 2020

Wat normaal je favoriete dag van het jaar is, is het nu een trieste bedoening. Je bent jarig tijdens deze 'social distancing'-periode. Toch hoeft het geen sneu geheel te worden, je kan namelijk prima zelf de slingers ophangen – en wel aan de hand van de volgende tips. Happy birthday!

Je gunt het eigenlijk niemand: jarig zijn tijdens de coronacrisis. Had je net besloten dat 2020 hét jaar zou worden waarin je de bloemetjes buiten ging zetten met je verjaardag, gooit corona roet in het eten. Zo lang je gezond bent en niet met griep op bed ligt, kan je er op de volgende manieren toch thuis een feestje van maken.

1. Bestel een feestelijke outfit


Gevulde zoete aardappel met limoen en soja-mayo

Wat eten we vandaag? Gevulde zoete aardappel met limoen en soja-mayo

Gevulde zoete aardappel met limoen en soja-mayo. | FOTO CULY.NL

Foto van 'Culy'

26 MRT 2020

Deze gevulde zoete aardappel en limoen en sojasaus-mayonaise is een umami-bommetje eersteklas. Het zachte, zoete vruchtvlees van de gepofte zoete aardappel, de romige mayonaise met een vleugje sojasaus en friszure limoen. Een feest om je tanden in te zetten. En dan is dit recept ook nog eens belachelijk makkelijk.

Geschreven door: Nancy van Batenburg van Culy.nl.

Ingrediënten


7 gratis apps waarmee je thuis een workout kunt doen

7 gratis apps waarmee je thuis een workout kunt doen

Nu we niet naar de sportschool kunnen, zul je thuis aan de bak moeten. Foto: Unsplash.

Foto van 'NSMBL.nl'

26 MRT 2020

Het is niet voor iedereen een straf om voorlopig even geen workout in de sportschool te kunnen doen. Toch is het wel belangrijk om thuis te blijven bewegen – niet alleen omdat je al door alle quarantainesnacks heen bent, maar ook omdat dat goed voor je is.

Nu we niet naar de sportschool kunnen, zul je thuis aan de bak moeten. Gelukkig bestaan er veel gratis apps waardoor je heel makkelijk thuis een workout kunt doen.

Thuis een workout doen met gratis apps


Hoe je je relatie goed houdt als je ineens samen in quarantaine zit

Hoe je je relatie goed houdt als je ineens samen in quarantaine zit

FOTO: GETTY IMAGES

Foto van 'Bedrock'

26 MRT 2020

Je knipt één keer met je vingers en voor je het weet ben je verplicht om zo goed als 24/7 in het gezelschap van je partner te zijn (als je samenwoont of samen in quarantaine gaat tenminste). Jullie slapen samen, ontbijten samen, en waar jullie wegen normaliter zouden scheiden richting werk, werken jullie nu ook nog eens samen (misschien zelfs aan dezelfde tafel!). In tijden van quarantaine is ademruimte in relaties een schaars goed.

Alsof de coronacrisis an sich nog niet genoeg uitdaging met zich meebrengt, legt het verplicht thuisblijven dus ook nog eens extra druk op relaties.

Veel koppels zijn immers niet gewend om de hele dag én nacht bij elkaar te zijn. En hoewel dat in sommige relaties misschien juist de romantiek aanwakkert, heeft de quarantaine bij andere koppels een tegengesteld effect.


Twitter gaat experts uit de gezondheidszorg sneller verifiëren

Twitter gaat experts uit de gezondheidszorg sneller verifiëren

FOTO: NEEDPIX

Foto van 'Want.nl'

25 MRT 2020

Twitter neemt een volgende stap in de strijd tegen de verspreiding van het coronavirus door experts uit de gezondheidszorg sneller te verifiëren. Met deze zet hoopt het bedrijf dat ook de verspreiding van het nepnieuws omtrent het virus de kop ingedrukt wordt.

In een tweet laat het bedrijf weten nu samen te werken met allerlei wereldwijde gezondheidsorganisaties voor het identificeren van experts uit de gezondheidszorg. Het doel hiervan is om zo snel mogelijk een vinkje naast hun naam te zetten, zodat mensen op Twitter weten dat ze met een betrouwbaar persoon te maken hebben.


Deze 18 films komen in april naar Netflix

Deze 18 films komen in april naar Netflix

Foto: SONY PICTURES.

Foto van 'Manners.nl'

25 MRT 2020

Er gaan de komende dagen een hoop films van Netflix verdwijnen. Gelukkig heeft de streamingdienst ook een lange lijst met nieuwe titels voor april bekendgemaakt.

We zetten achttien (top)films op een rijtje waar je de komende maand naar uit kunt gaan kijken. Van de magische animatiefilms van de Japanse Studio Ghibli tot de keiharde comeback van Jason Bourne.

7 Studio Ghibli films – 1 April


Rösti met saffraanyoghurt en rode ui

Wat eten we vandaag? Rösti met saffraanyoghurt en rode ui

Rösti met saffraanyoghurt en rode ui | FOTO: CULY.NL

Foto van 'Culy'

25 MRT 2020

Het is vast heel lang geleden dat je rösti hebt gegeten, of niet? Wij geven een Midden-Oosterse twist aan deze van oorsprong Zwitserse aardappelkoek en serveren de rösti met saffraanyoghurt, (mini) snijbiet en gekarameliseerde rode ui.

Geschreven door: Nancy van Batenburg van Culy.nl.

Ingrediënten


Waarom opruimen therapeutisch werkt

Waarom opruimen therapeutisch werkt

Opruimen is voorspelbaar gedrag en goed voor je humeur. / Getty Images

Foto van 'Metro'

24 MRT 2020

Tot nog zeker 1 juni zijn we tot afstand van elkaar veroordeeld. We moeten dus zoveel mogelijk binnenblijven en het lijkt erop dat veel mensen aan het klussen, verbouwen en schoonmaken zijn geslagen.

Geen gek idee, als je toch niet veel anders kan. Je ziet meteen effect en het zorgt ervoor dat je je toch nog enigszins nuttig voelt. Maar hoe komt dat?

Volgens psychotherapeut Maggie Vaughan voelen veel mensen zich overweldigd en ervaren zij een gevoel van machteloosheid door de huidige coronacrisis. „De onzekerheid over waar dit zal eindigen is voor veel mensen ondraaglijk”, zegt zij tegen de Huffington Post.


Zelf toast maken met kurkuma-boter en tomatensalade

Wat eten we vandaag? Eigengemaakte toast met tomatensalade

Toast met kurkuma-boter en tomatensalade | FOTO: Culy.nl / Nancy van Batenburg

Foto van 'Culy'

24 MRT 2020

Deze toast ziet er simpel uit en dat is ‘ie ook. Maar zodra je je tanden erin zet, springen de tranen je in de ogen van geluk. Het geheim zit ‘m in de kurkuma-boter, waarin we de toast bakken. Superlekker met een frisse tomatensalade.

Geschreven door: Nancy van Batenburg van Culy.nl.

Ingrediënten


‘We leven in een maatschappij waarin we heel vaak ‘aan’ staan’

‘We leven in een maatschappij waarin we heel vaak ‘aan’ staan’

Op de lange termijn is stress ongezond en schadelijk voor je lichaam en geest. | FOTO: GETTY IMAGES

Foto van 'Bedrock'

24 MRT 2020

Door gezonde spanning en een beetje stress worden we scherp, verbetert ons geheugen en zijn we meer gefocust, volgens de GGZ. Maar op de lange termijn is stress ongezond en schadelijk voor je lichaam en geest.

Om te ontdekken hoe je het beste met stress kunt dealen, spraken Lisanne en Rosa van Bedrock met Thijs Launspach. Hij is onder meer psycholoog, expert op het gebied van stressmanagement en auteur van verschillende boeken. Zijn nieuwste boek, Werk kan ook uit, verschijnt dit voorjaar.

Wat gebeurt er precies als je stress hebt?