Wanneer je een klotezak moet zijn om vooruit te komen

Veel mensen denken verkeerd over iemand die niets doet. Alsof iemand zonder werk automatisch lui is. Mijn ervaring is anders. Ik ken werkloze mensen die juist heel lieve, eerlijke en behulpzame mensen zijn. En ik ken hardwerkende mensen die, zodra ze een beetje macht krijgen, regels naar hun hand zetten, anderen gebruiken en zichzelf beter vinden dan de rest.

Veel werklozen willen graag werken. Ze kunnen hun werk goed doen, maar krijgen niet altijd de kans die ze verdienen. Vooral verlegen mensen hebben het moeilijk. Ze schreeuwen niet om aandacht en dwingen zichzelf niet naar voren. Daardoor belanden ze soms in werk dat helemaal niet bij hen past.

Toen ik naar Nederland kwam en werk zocht, werd ik regelmatig richting schoonmaakwerk gestuurd. Dat paste totaal niet bij mij. Later begon ik te begrijpen dat er blijkbaar een automatische indeling bestaat: ben je Marokkaan, dan word je gemakkelijk dezelfde hoek in geschoven. Alsof afkomst bepaalt welk werk bij je hoort. En als je de taal nog niet goed spreekt, lijkt de gedachte soms te zijn dat je niets kunt.

Ik vond Nederland moeilijk te begrijpen. Alles was nieuw en veel bleef onduidelijk. Je verwacht dat iemand je uitlegt hoe dingen werken, maar krijgt vaak vooral vraagtekens en uitroeptekens. Soms vertel je wat je zelf weet, in de verwachting dat iemand je iets nuttigs terugzegt. Maar vervolgens gebeurt dat niet. Je wordt leeggezogen en uiteindelijk aan je lot overgelaten.

Een lege agenda is zwaar. Mensen onderschatten hoe moeilijk het is om iedere dag zelf te moeten bedenken hoe je je tijd besteedt. Ik ken voetballers en andere topsporters die na hun carrière met die leegte botsten en depressief werden, ondanks het geld dat ze hadden verdiend.

Je weet dus dat je moet werken en iets moet doen. Maar het moet wel iets zijn dat bij je past.

Bij een uitzendbureau hoorde ik ooit: “De juiste man op de juiste plek.” In werkelijkheid zag ik vaak het tegenovergestelde. Een docent bood mij werk aan dat veel te vroeg begon, zonder te vragen of ik dat aankon. Lachend zei hij: “Zeg tegen je vriendin dat je vroeg naar bed moet om geld te verdienen.”

Sindsdien weet ik dat sommige mensen hun hoofd op het kussen leggen en meteen slapen.

Nederland is goed georganiseerd, maar regels kunnen hun doel voorbijschieten. Dat herken ik inmiddels ook bij wonen. Soms lijkt het alsof je pas serieus wordt genomen wanneer je liegt, acteert of jezelf voordoet als iemand die je niet bent.

Misschien moet je tegenwoordig wel een klotezak zijn om vooruit te komen.

Ik weiger dat te worden.

Reacties