Racisme en slavernij: dichter bij elkaar

In het multiculturele Nederland van vandaag gaan tolerantie en racisme nog altijd hand in hand. Achter deze realiteit schuilen talloze verhalen: enerzijds van mede- Nederlanders die dagelijks racisme ervaren, en anderzijds van mensen die uitsluiting van dichtbij om zich heen zien gebeuren. Ik ben op zoek gegaan naar een boek waarin wellicht deze confronterende verhalen zijn neergepend, maar dat boek vond ik noch in de boekhandel, noch in de bibliotheek. Mijn zoektocht eindigde toen ik besloot die verhalen zelf te gaan verzamelen, waarbij ik mijn dichtkunst om steun vroeg.

Als Surinaams-Nederlandse vrouw zie ik het als mijn missie om de beladenheid rondom racisme en tevens ons gedeelde slavernijverleden te doorbreken. Met poëzie breng ik een uniek, persoonlijk perspectief naar een debat dat schreeuwt om verbinding. Wist u dat ik in mijn schoolperiode nooit heb geleerd over de trans-Atlantische slavernij, laat staan over de doorwerking van deze mensonterende geschiedenis. De erfenissen van dit verleden stonden in geen enkel schoolboek, pas na eigen speurwerk ontdekte ik de diepe sporen die deze geschiedenis heeft achtergelaten.

Het zijn de koloniale namen die we dragen, het geloof dat werd opgelegd, en het minderwaardigheidscomplex rondom het kroeshaar en de donkere huid. Het was het verloochenen van je moedertaal omdat de norm Nederlands was.

Zelfs onze kinderspelletjes zoals ‘Faja siton no bron mi so’ bleken achteraf een pijnlijke metafoor te zijn voor een slavernijverleden; slavenliederen met een dubbele bodem dat we onwetend zongen. Al deze erfenissen heb ik een dichtvorm gegeven. Niet vanuit wrok, maar met de onvoorwaardelijke kracht van liefde en vrijheid.

De verschillende bevolkingsgroepen werden destijds door de kolonisten losgemaakt van hun wortels en daar samen gebracht. De bitterste erfenis van de slavernij en het systeem is het diepgewortelde horizontale racisme tussen de diverse bevolkingsgroepen van Suriname; hoewel zij vredig naast en met elkaar lijken te leven, bepaalt de hiëarchie de werkelijkheid. Ik ben niet de stem van iedereen,maar de gedichten over racisme en slavernij zijn universeel herkenbaar. Zelfs de bagage die mijn leerlingen met mij deelden, vroeg om een stem. Hun verhalen verdienden een gedicht.

De essentie van mijn verhaal is simpel, maar urgent: Blijf leren, blijf luisteren en bovenal: blijf verbinden!

Deze column is geïnspireerd op gedichtenbundel,’Koester de liefde, koester de vrijheid’, waarin racisme en slavernijverleden in dichtvorm zijn gegoten.

Reacties