Nieuw paspoort nodig en eindigen met een document waarop je niet had gerekend

Soms kom je de juiste persoon tegen en loopt alles soepel, snel en met succes. Maar soms kom je de verkeerde persoon tegen en lijkt een eenvoudige zaak plotseling op een ingewikkelde Nederlandse ambtelijke marathon.

Mijn paspoort verloopt in juni. Dus dacht ik: ik ga naar de gemeente, vraag een nieuw paspoort aan en klaar. Ik wist toen nog niet dat ik blijkbaar aan een soort gemeentelijke meerkamp begon.

Bij mijn eerste bezoek kreeg ik een vrouwelijke medewerker die mij vertelde dat mijn pasfoto niet goed was en dat ik een andere moest maken. Dat kan natuurlijk gebeuren. Alleen zei ze het zo hard dat bijna iedereen in de zaal zich omdraaide. Ik kreeg even het gevoel dat ik niet voor een paspoort kwam, maar dat ik door de politie werd gezocht.

Ik ging weg, maand later kwam ik terug met een nieuwe foto.

Stadspas nodig

Deze keer kreeg ik een andere vrouw. Zij sprak gelukkig zachter. Zo zacht zelfs dat ik dacht: misschien is dit de Nederlandse methode om conflicten te voorkomen. Je zegt gewoon zo weinig en zo zacht mogelijk dat niemand precies weet wat je hebt gezegd.

Ik gaf haar mijn foto en mijn oude paspoort. Zij gaf mij een formulier om te ondertekenen, maakte drie gaten in mijn oude paspoort en gaf het vervolgens terug. Daarna kwam de rekening: 88 euro.

Ik zei dat ik had gehoord dat mensen met een uitkering soms geen kosten hoefden te betalen. Zij vertelde dat ik daarvoor een Stadspas nodig had. Prima. Ik ging die aanvragen.

Anderhalve maand later had ik mijn Stadspas en stond ik opnieuw bij de gemeente. Toevallig zat dezelfde vrouw achter de balie. Ze pakte mijn dossier, paste iets aan en vertelde dat ik een sms zou krijgen wanneer mijn reisdocument klaar was.

Vier dagen later kwam de sms: mijn reisdocument lag klaar. Ik ging het ophalen. En opnieuw zat dezelfde vrouw daar. Ik werd verrast toen zij mij een identiteitskaart gaf.

Ik zei: „Maar het ging toch om een paspoort?” „Nee”, zei ze. „Voor een paspoort moet u 88 euro betalen.”

Nederlandse ambtenarij

Toen dacht ik: wat is nou eigenlijk een reisdocument? Binnen Nederland? Ik had toch een paspoort aangevraagd? En zij had bovendien drie gaten in mijn oude paspoort gemaakt.

Op dat moment begreep ik eindelijk hoe de Nederlandse ambtenarij werkt: je kunt meerdere keren met dezelfde medewerker over hetzelfde dossier praten en toch eindigen met een document waar je niet op had gerekend.

Blijkbaar moet je bij de gemeente niet alleen goed luisteren naar wat de medewerker zegt, maar ook goed controleren wat er uiteindelijk op je aanvraag staat.

Ik dacht altijd dat een paspoort aanvragen een eenvoudige administratieve handeling was. Nu weet ik beter. Het is een avontuur met pasfoto’s, formulieren, gaten in oude documenten, Stadspassen, sms’jes en uiteindelijk een identiteitskaart.

En als je geluk hebt, krijg je aan het einde nog de traditionele Nederlandse afsluiting: „Succes verder en een prettige dag.” Dat is misschien wel het enige onderdeel van de procedure dat altijd automatisch wordt afgeleverd.

Reacties