Als de regering haar eigen bevolking vergeet: ‘Belangen van de bovenlaag’
Een regering kan zich jarenlang staande houden door te doen alsof alles goed gaat. De economie groeit, de cijfers zien er redelijk uit en de belangen van bedrijven, investeerders en de bovenlaag van de samenleving worden zorgvuldig bewaakt.
Maar ondertussen staat er beneden iemand aan de andere kant van de werkelijkheid.
De arbeider die iedere maand opnieuw moet rekenen. De huurder die geen betaalbare woning kan vinden. De jongere die nauwelijks nog perspectief ziet. De ondernemer die wordt bedolven onder regels en lasten. De burger die merkt dat zijn vertrouwen in de politiek steeds verder afbrokkelt.
Wanneer een regering vooral bezig lijkt met de belangen van de bovenlaag en met het veiligstellen van haar eigen politieke positie, ontstaat er iets gevaarlijks: vervreemding.
Gevaar
Mensen keren zich niet noodzakelijk tegen de democratie. Ze keren zich eerst tegen een politiek systeem waarvan zij vinden dat het hen niet meer ziet, niet meer hoort en niet meer vertegenwoordigt.
En daar ligt het gevaar.
Want waar de gevestigde politiek een leegte laat ontstaan, zullen anderen die leegte vullen. Extremisten zijn daar buitengewoon bedreven in. Zij hoeven niet voor ieder probleem een oplossing te hebben. Het is vaak voldoende om een duidelijke vijand aan te wijzen.
Zo wordt onvrede omgezet in woede en woede in politieke macht.
Zo werkt radicalisering vaak niet omdat mensen van de ene op de andere dag extremist worden, maar omdat zij langzaam het vertrouwen verliezen in een systeem dat volgens hen niet meer voor hen werkt.
Een regering die haar eigen bevolking vergeet, moet daarom niet verbaasd zijn wanneer die bevolking op een dag zegt: genoeg is genoeg.
Democratie vraagt meer dan verkiezingen. Zij vraagt dat mensen het gevoel houden dat hun stem ertoe doet. Dat de overheid niet alleen luistert naar wie geld, macht of invloed heeft, maar ook naar degene die iedere ochtend vroeg opstaat om het land draaiende te houden.
Voedingsbodem
Want laten we één ding niet vergeten:
Extremisten veroorzaken niet de voedingsbodem waarop zij groeien. Die voedingsbodem wordt gecreëerd wanneer bestuurders hun eigen bevolking jarenlang negeren, haar zorgen wegwuiven en vooral bezig zijn met de belangen van degenen die het al goed hebben.
Extremisme begint daarom niet bij de extremist. Het begint daar waar mensen zich door hun eigen overheid in de steek gelaten voelen.
En wie die voedingsbodem vervolgens laat liggen, moet niet verbaasd zijn wanneer een ander daar de oogst van binnenhaalt.
Wie zijn eigen bevolking vergeet, geeft daarmee niet alleen het vertrouwen weg. Hij geeft de tegenstander de sleutel tot de macht.