Ik stond erbij en keek ernaar

Daar gaan we weer. Vanaf 2027 worden de nettarieven voor huishoudens gemiddeld met zo’n 20 procent verhoogd. Voor een gemiddeld huishouden betekent dat ongeveer 12 euro per maand extra. Op jaarbasis toch maar weer zo’n 144 euro.

En waarom?

Omdat het stroomnet vol zit.

Dat komt natuurlijk niet helemaal uit de lucht vallen. We moeten allemaal van het gas af, elektrisch rijden, warmtepompen aanschaffen, zonnepanelen leggen en vooral heel veel stroom gaan gebruiken. Tegelijkertijd worden er nieuwe woningen gebouwd en moeten bedrijven verder elektrificeren. Daarvoor is een gigantische uitbreiding van het elektriciteitsnet nodig.

En wie betaalt dat allemaal?

Juist.

De burger.

De overheid zegt ondertussen dat Nederland moet verduurzamen en dat we vooral slimmer met energie moeten omgaan. Wasmachines, laadpalen en andere apparaten zouden we zoveel mogelijk buiten de piekuren moeten gebruiken. Dan kan het allemaal wat goedkoper blijven.

Ik vraag me dan wel af: wie heeft jarenlang zitten slapen?

Want dat het elektriciteitsnet uitgebreid moest worden, was toch geen natuurverschijnsel dat gisteren plotseling uit de lucht kwam vallen? Iedereen kon zien aankomen dat miljoenen huishoudens van het gas af moesten, dat elektrische auto’s eraan kwamen en dat de vraag naar elektriciteit enorm zou toenemen.

Maar blijkbaar wordt in Nederland eerst beleid gemaakt en daarna pas gekeken of de infrastructuur het allemaal wel aankan.

En als blijkt dat het niet past, komt de rekening gewoon bij de burger terecht.

Dat is inmiddels een bekend patroon.

De overheid zegt: verduurzamen.

De burger zegt: prima, wat kost dat?

De overheid zegt: een warmtepomp.

De burger zegt: wat kost die?

De overheid zegt: een elektrische auto.

De burger zegt: wat kost die?

De overheid zegt: zonnepanelen.

De burger zegt: wat levert dat nog op?

En vervolgens zegt de netbeheerder: oh ja, uw aansluiting wordt ook nog duurder.

Daar komt nog bij dat de energieprijzen zelf kunnen stijgen. Gas is duurder geworden en ook elektriciteit wordt duurder. De 12 euro extra per maand voor het net komt dus niet in plaats van hogere energiekosten, maar erbovenop.

En dan krijgen we het advies om vooral buiten de piekuren stroom te gebruiken.

Misschien moeten we de rollen eens omdraaien.

Misschien moeten burgers de overheid eens adviseren om buiten de piekuren beleid te maken. Of liever nog: gewoon op tijd.

Want een overheid die jarenlang weet dat het stroomnet uitgebreid moet worden, vervolgens een enorme energietransitie stimuleert en daarna constateert dat het netwerk overvol is, kan moeilijk verbaasd zijn over de problemen.

En dus staan we er weer bij.

We kijken naar hogere energierekeningen, hogere nettarieven, een overvol stroomnet en miljardeninvesteringen die ergens vandaan moeten komen.

De overheid kijkt ook.

Alleen vanuit een ander raam.

Ik stond erbij en keek ernaar.

En ondertussen stuurde de overheid de rekening door.

Reacties