Misschien moet heel Nederland eens zo hard uithalen als Ryanair

Ryanair haalt hard uit naar het kabinet-Jetten. Aanleiding is de vliegtaks, maar eerlijk gezegd interesseert die vliegtaks mij veel minder dan iets anders.

De toon.

Want wat Ryanair eigenlijk laat zien, is hoe groot de irritatie inmiddels is geworden over een overheid die beleid maakt, regels oplegt en vervolgens nauwelijks lijkt te luisteren naar de mensen die ermee moeten leven. En misschien is dat wel het echte probleem van Nederland.

Ryanair heeft een belang. Natuurlijk heeft het dat. Maar laten we daar eens mee ophouden alsof dat een bijzonderheid is. Wie heeft er géén belang?

De werknemer heeft belang bij zijn inkomen. De ondernemer bij een gezond bedrijf. De boer bij het voortbestaan van zijn bedrijf. De huurder bij een betaalbare woning. De automobilist bij bereikbare wegen. De oudere bij een fatsoenlijk inkomen. De jongere bij een betaalbare toekomst.

En de burger heeft misschien wel het grootste belang van allemaal: dat de overheid naar hem luistert. Daar wringt het.

Beslissen over burgers

Want de onvrede in Nederland gaat allang niet meer over één belasting, één minister of één kabinetsbesluit. Het gaat over het gevoel dat er voortdurend over burgers wordt beslist, maar steeds minder mét burgers wordt gesproken. Over regels die worden bedacht achter bureaus. Over plannen die als noodzakelijk worden gepresenteerd. Over cijfers die vooral moeten aantonen dat het beleid werkt.

En wanneer de werkelijkheid vervolgens iets anders laat zien, wordt niet het beleid aangepast, maar krijgt de burger een nieuwe uitleg. Dat begint mensen op te breken. Niet omdat Nederlanders tegen verandering zijn. Wel omdat ze steeds vaker het gevoel krijgen dat ze voor dom worden gehouden. Dat halve waarheden worden gebruikt. Dat problemen worden doorgeschoven. Dat de overheid eerst iets belooft en later uitlegt waarom het toch anders is geworden.

En ondertussen wordt van de burger verwacht dat hij braaf knikt, betaalt en zich aan alle nieuwe regels houdt. Totdat iemand zegt: genoeg.

Eigen manieren

Ryanair zegt dat nu op zijn manier. Een ondernemer doet het op zijn manier. Een boer doet het op zijn manier. Een werknemer doet het op zijn manier. En steeds meer gewone Nederlanders doen het op hun manier: door het vertrouwen in de politiek te verliezen.

Dat is veel gevaarlijker dan welke vliegtaks dan ook. Want een belasting kun je verhogen of verlagen. Vertrouwen krijg je niet terug met een nieuwe beleidsnota. Daarvoor moet je luisteren. Erkennen dat beleid soms mislukt. Toegeven dat burgers niet achterlijk zijn. En vooral: ophouden met doen alsof Den Haag altijd gelijk heeft en de burger het probleem is wanneer hij het er niet mee eens is.

Misschien moeten we daarom Ryanair niet uitlachen omdat het bedrijf een belang heeft. Misschien moeten we juist eens luisteren naar wat er achter die harde woorden zit. Want als zelfs een Ierse luchtvaartmaatschappij vanuit Dublin de Nederlandse regering publiekelijk verwijt dat zij beleid voert dat Nederland schade berokkent, terwijl ondertussen ook Nederlandse ondernemers, boeren, werknemers en burgers steeds luider hun onvrede uiten, dan is er misschien iets meer aan de hand.

Net zo hard uithalen

Dan is het geen Ryanair-probleem meer. Dan is het een vertrouwensprobleem. En misschien moet de rest van Nederland inderdaad maar eens net zo hard uithalen als Ryanair. Niet tegen één belasting. Niet tegen één minister. Maar tegen een politieke cultuur waarin de overheid steeds vaker lijkt te vergeten voor wie zij er eigenlijk is.

De burger is geen lastig obstakel dat het beleid moet ondergaan. De burger ís Nederland. Misschien wordt het tijd dat Den Haag dat weer eens gaat begrijpen.

Reacties