Wanneer slaat activisme om in omgekeerde discriminatie?

Ik ben steeds meer activistisch als het gaat om LGBTQ+-rechten. Ik vind Pride belangrijk. Ik vind dat achterstelling benoemd moet worden en dat groepen die lange tijd minder zichtbaar waren soms bewust extra aandacht verdienen, maar extra aandacht is iets anders dan bevoordelen.

Activisme zegt: kijk naar deze groep, luister naar deze ervaringen en maak zichtbaar wat te lang onzichtbaar bleef. Voorkeursbehandeling en omgekeerde discriminatie begint waar die aandacht omslaat in een andere behandeling. Waar groepsidentiteit een reden wordt om iemand meer kansen, rechten of een gunstiger behandeling te geven dan een ander.

Dat zijn fundamenteel verschillende dingen. Pride draait bewust om LGBTQ+-zichtbaarheid. Extra aandacht voor een groep betekent niet dat een andere groep daardoor minder rechten of kansen krijgt. Een mooi voorbeeld is wat we in Nederland meestal het homohuwelijk noemen. Juridisch kwam er geen apart huwelijk voor homoseksuelen. Het bestaande burgerlijk huwelijk werd opengesteld voor paren van hetzelfde geslacht. Dat zegt eigenlijk alles.

LGBTQ+ moet zichtbaar zijn

Emancipatie betekent niet dat een minderheid méér rechten krijgt. Het betekent dat rechten, die voor anderen vanzelfsprekend zijn, ook voor die minderheid gelden. Daarom kan ik volledig achter Pride staan en tegelijkertijd tegen omgekeerde discriminatie en voorkeursbehandelingen zijn.

Ik wil dat LGBTQ+-mensen zichtbaar zijn. Ik wil dat discriminatie wordt benoemd en dat rechten worden beschermd. Maar ik wil geen voorkeursbehandeling omdat ik gay ben. Ik wil niet méér rechten. Ik wil dezelfde rechten. En dat geldt breder. Tegen racisme zijn betekent niet dat huidskleur op zichzelf recht geeft op een gunstiger behandeling. Vrouwenemancipatie betekent niet dat vrouwen vanwege hun geslacht automatisch voorrang moeten krijgen.

Extra aandacht en extra rechten zijn niet hetzelfde. Zichtbaarheid en bevoordeling zijn niet hetzelfde. Juist wie gelijkheid serieus neemt, moet dat scherp houden. Natuurlijk kunnen gerichte maatregelen soms nodig zijn. Als kinderen met een aantoonbare taalachterstand op school beginnen, kan extra taalonderwijs gerechtvaardigd zijn. Niet omdat zij als groep méér verdienen, maar omdat je een concrete achterstand probeert weg te nemen.

Verleden en vandaag

Dat is iets anders dan iemand structureel bevoordelen vanwege afkomst, huidskleur, geslacht of geaardheid. Het eerste probeert het verschil kleiner te maken. Het tweede maakt identiteit zelf tot voordeel.

Mensen zijn geen historische rekeningen die met elkaar verrekend moeten worden. Dat een groep in het verleden is achtergesteld, betekent niet dat individuele mensen uit een andere groep vandaag iets verschuldigd zijn vanwege hun identiteit. Oude ongelijkheid herstel je niet door nieuwe ongelijkheid acceptabel te verklaren.

Het gaat erom dat wat voor de één vanzelfsprekend is, ook voor de ander vanzelfsprekend wordt.

Reacties