De bijdrage van Rik in de politiek: ‘Maar daar heb ik het niet over’

Als ik ooit de politiek zou in ga, ga ik mezelf op één punt onderscheiden. Niet met een visie. Niet met een verkiezingsprogramma. Niet met mooie beloften. Mijn grootste bijdrage wordt waarschijnlijk één zin:

„Maar daar heb ik het niet over.”

Ik denk dat ik hem tijdens ieder debat twintig keer nodig heb. Niet omdat ik vragen wil ontwijken. Maar omdat ik steeds opnieuw probeer terug te keren naar het onderwerp waar het eigenlijk over ging.

Dat lijkt tegenwoordig namelijk verrassend moeilijk. Je zegt iets. Nog voordat je bent uitgesproken, zie je het gebeuren. Iemand pakt één woord uit je verhaal, hangt daar zijn eigen betekenis aan en begint vervolgens een discussie met een standpunt dat je nooit hebt ingenomen.

Ik zeg: „Dit beleid kost te veel geld.”

Reactie: „Dus ouderen mogen van jou doodvallen.”

Nee. Trudy, daar heb ik het niet over.

Hekel aan wolken

Of ik zeg: „Het regent.” En een paar reacties later ben ik blijkbaar klimaatontkenner en heb ik kennelijk ook nog een persoonlijke hekel aan wolken. Dat laatste wist ik zelf ook nog niet.

En nee, dit is niet alleen iets van politici. Ga maar eens op Facebook of LinkedIn kijken. Soms heb ik het gevoel dat sommige reacties al klaarstaan voordat iemand de tweede alinea heeft gelezen. Alsof mensen niet lezen om te begrijpen.

Ze lezen tot ze één woord tegenkomen dat een lampje laat branden. „O ja… daar heb ik ook een mening over.” En vanaf dat moment reageren ze niet meer op jouw verhaal. Ze reageren op het verhaal dat in hun eigen hoofd is ontstaan.

Het bijzondere is dat de meeste mensen dat niet eens expres doen. Sterker nog, ik denk dat we ons er allemaal weleens schuldig aan maken. Ons brein is ongelooflijk goed in het invullen van dingen die nooit zijn gezegd. En als je dan voorzichtig zegt: „Volgens mij heb ik dat helemaal niet beweerd…”, dan komt bijna standaard het antwoord: „Jij begrijpt het niet.” Of, als het debat echt op niveau komt: „Je bent te dom om het te begrijpen.”

Verzinnen voor een ander

Dat blijft een bijzondere manier van discussiëren. Eerst een mening verzinnen voor de ander. Daar vervolgens heel boos op worden. En daarna tevreden constateren dat je de discussie hebt gewonnen.

Misschien moeten we één simpele spelregel invoeren. Voordat je reageert, vat je eerst in één zin samen wat de ander daadwerkelijk heeft gezegd. Gewoon om te controleren of je het goed hebt begrepen. Ik vermoed dat de helft van alle discussies dan meteen stopt.

Misschien is dat wel de echte uitdaging. Niet beter leren praten. Maar beter leren luisteren!

Reacties