Open brief van Rik aan de minister van Asiel: ‘Systematiek een bewuste keuze?’

Rik de Lavaletta 3 jul 2026, 

Geachte minister Van den Brink,

Met deze brief wil ik u een vraag voorleggen over de systematiek van het Nederlandse asielrecht. Het betreft geen politiek standpunt, maar een verzoek om uitleg van een juridische constructie die voor veel burgers moeilijk te begrijpen is.

Voor zover ik de huidige regelgeving begrijp, wordt een asielaanvraag beoordeeld aan de hand van de vraag of iemand recht heeft op internationale bescherming. Ernstig normoverschrijdend of strafbaar gedrag tijdens de behandeling van die aanvraag, vormt daarbij in beginsel geen zelfstandige grond om de aanvraag af te wijzen.

Tegelijkertijd kent de wet wel de mogelijkheid om een eenmaal verleende asielvergunning onder bepaalde omstandigheden in te trekken, waarna uitzetting mogelijk kan worden.

Waarom onderscheid?

Juist dat onderscheid roept bij mij een fundamentele vraag op.

Waarom maakt de wet een onderscheid tussen ernstig normoverschrijdend of strafbaar gedrag tijdens de aanvraagfase en vergelijkbaar gedrag nadat een asielvergunning is verleend?

Anders geformuleerd: wat is de juridische rechtvaardiging voor een systematiek waarin dergelijk gedrag na vergunningverlening wel gevolgen kan hebben voor het verblijfsrecht, terwijl het tijdens de behandeling van de asielaanvraag niet op vergelijkbare wijze kan worden betrokken bij de beoordeling daarvan?

Ik ga er niet op voorhand vanuit dat deze systematiek onjuist is. Ik vraag mij wel af of zij een bewuste keuze van de wetgever is, of dat zij voortvloeit uit Europese regelgeving en internationale verdragen.

Daarom zou ik u graag de volgende vragen willen voorleggen.

Gevolg uit Europa

Is deze systematiek een bewuste keuze van de Nederlandse wetgever, of is zij een rechtstreeks gevolg van Europese regelgeving en internationale verdragen?
Indien zij voortvloeit uit Europees recht, acht u deze systematiek nog steeds wenselijk vanuit het oogpunt van een begrijpelijk, consistent en uitlegbaar asielstelsel?
Ziet u aanleiding om, indien daarvoor ruimte bestaat, deze systematiek binnen de Europese Unie ter discussie te stellen of te laten onderzoeken?

Mijn bedoeling met deze brief is niet het recht op bescherming voor mensen, die daarvoor in aanmerking komen, ter discussie te stellen. Mijn vraag richt zich uitsluitend op de interne logica van het huidige wettelijke stelsel. Juist wanneer wetgeving ingrijpende maatschappelijke gevolgen heeft, is het van belang dat zij niet alleen juridisch houdbaar is, maar ook consistent en goed uitlegbaar.

Ik hoop daarom dat u bereid bent inhoudelijk op deze vragen in te gaan.

Met vriendelijke groet,

Rik de Lavaletta

Reacties