Nederland, slachtoffer van het vooruitkijken en het verleden loslaten

Nederland staat bekend als een land dat graag vooruitkijkt. Dat wordt vaak gezien als een positieve eigenschap. We moeten niet blijven hangen in het verleden, maar ons richten op de toekomst. Op zichzelf is daar niets mis mee.

Toch vraag ik mij steeds vaker af of Nederland daarin niet is doorgeschoten. Want wanneer vooruitkijken betekent dat we het verleden vergeten, verdwijnt ook het besef van verantwoordelijkheid.

Voor mij is Ronald Koeman daarvan een treffend voorbeeld. Toen hij bondscoach van het Nederlands elftal was, besloot hij zijn functie neer te leggen om trainer van FC Barcelona te worden. Dat was zijn eigen keuze en die keuze mag hij maken. Maar tegelijkertijd liet hij het Nederlands elftal achter op een belangrijk moment. Wie ervoor kiest een nationale ploeg te leiden, draagt ook een verantwoordelijkheid tegenover spelers, supporters en de voetbalbond.

Opnieuw Ronald Koeman

Wat mij het meest verbaasde, was niet zijn vertrek, maar zijn terugkeer. Nadat zijn periode bij Barcelona voortijdig eindigde, werd hij zonder veel discussie opnieuw aangesteld als bondscoach. Alsof zijn eerdere beslissing geen enkele rol meer speelde. Voor veel Nederlanders leek alleen de toekomst belangrijk. Het verleden werd afgedaan met de bekende woorden: we moeten vooruitkijken.

Juist die houding begrijp ik niet. Natuurlijk verdient iedereen een tweede kans. Maar een tweede kans betekent niet dat eerdere keuzes geen gevolgen meer mogen hebben. Loyaliteit, betrouwbaarheid en verantwoordelijkheid zijn eigenschappen die je niet kunt loskoppelen van leiderschap. Een bondscoach vertegenwoordigt immers meer dan alleen een voetbalvisie; hij vertegenwoordigt ook het nationale gevoel.

Ik heb mij daarom ook verbaasd over de hoge verwachtingen die veel supporters van Koeman bleven houden. Ondanks wisselende prestaties werd hij opnieuw gezien als de man die Nederland naar een wereldtitel zou kunnen leiden. Dat optimisme heb ik nooit gedeeld. Naar mijn mening begint succes niet alleen met tactiek, maar ook met geloofwaardigheid en voorbeeldgedrag.

Vergeten wat is gebeurd

Misschien zegt dit uiteindelijk meer over Nederland dan over Koeman zelf. Wij lijken steeds sneller te vergeten wat eerder is gebeurd. Onder het motto vooruitkijken en het verleden loslaten worden eerdere beslissingen nauwelijks nog meegewogen. Dat zie je niet alleen in de sport, maar ook in de politiek en de maatschappij.

Vooruitkijken is noodzakelijk om vooruitgang te boeken. Maar een samenleving die haar verleden voortdurend relativeert, loopt het risico dezelfde fouten steeds opnieuw te maken. Wie lessen uit het verleden negeert, bouwt geen sterke toekomst. Juist daarom geloof ik dat Nederland niet alleen vooruit moet kijken, maar ook eerlijk moet blijven terugkijken.

Reacties