Exponentiële vermeerdering, ook bij klimaatverandering

Annemiek Wassenburg 26 jul 2026, 

Exponentiële vermeerdering, die was er in de coronatijd ook. Het begon met twee doden in een week. En toen ging het van twee naar vier, naar acht, zestien. En in acht stappen was je de duizend al voorbij. Alarm!

Klimaatverandering is ook exponentieel. En daarom merk je die pas als het echt heet wordt. Alarm!

Als het warmer en warmer wordt, koelen de nachten nauwelijks meer af en daardoor begint de hitte overdag steeds vroeger en duurt ze steeds langer. Steeds meer verdamping en steeds meer uitdroging. Hele bossen drogen uit. En dan hebben ze maar een piepklein vonkje nodig om in brand te vliegen. In 2025 is meer dan 1 MILJOEN HECTARE aan bos in vlammen opgegaan, een oppervlakte net zo groot als heel Canada. En als organische stoffen verbranden, komt er CO2 vrij. Heel veel CO2.

De aarde kruipt onder een deken

De aarde raakt de zonnewarmte steeds slechter kwijt, want CO2 is een broeikasgas dat zorgt dat de aarde de hitte niet meer kwijt kan. Gevolg: nog hogere temperatuur en nog meer bosbrand. Dat wieltje draait steeds sneller. Daarom willen we ook van fossiel naar elektriciteit. Bij elektriciteitsgebruik komt er geen CO2 vrij en zo blijft de atmosfeer dus koeler. Maar elektriciteit zelf mag dan een schone energiebron zijn, de winning ervan is dat niet. Want de grondstof van windmolens, aluminium, kun je alleen verwerken door verhitting in een hoogoven met fossiele brandstoffen.

Met zonnepanelen is het van het zelfde laken een pak. Je kunt hoog of laag springen, van die CO2 kom je niet af. We ademen en poepen het uit, want de suikers in ons voedsel zijn ook organisch. Alle leven dat sterft, brengt weer nieuwe karrevrachten koolwaterstoffen in de grond die in een volgend geologisch tijdperk opnieuw veranderen in fossiele brandstoffen. En als wij die niet gebruiken dan doen de vulkanen het wel. Nog meer CO2 in de atmosfeer.

De gletsjers

Die zorgen voor verkoeling. Hun witte kleur kaatst het zonlicht terug, de hoge atmosfeer in, waar het geen kwaad kan. Maar door de temperatuurstijging smelten de gletsjers af. En vanonder die smeltende gletsjers komt de donkere bodem tevoorschijn. Dus hoe minder gletsjers hoe minder verkoeling. Dat zijn al drie componenten die elkaar steunen en versterken bij de ongewilde temperatuurstijging. Plus nummer vier: hete lucht gaat circuleren en komt dus overal. Ook oceaanwater gaat aan de wandel als het opwarmt, waardoor bestaande zeestromingen ineens rare bokkensprongen maken. Een fenomeen als El Nino wordt steeds heter en heftiger en veroorzaakt dus ook weer nieuwe opwarming. Een nieuwe El Nino is alweer in de maak. Kunt u raden hoe de zomer volgend jaar eruit ziet.

De wereld zit in een woeste rondedans gevangen, die de temperatuur steeds verder doet stijgen. Gaat dat eeuwig door? Gelukkig niet. Want als het grootste deel van de vegetatie verdwijnt, daalt het CO2 gehalte in de lucht weer en koelt het af. Maar ook afkoeling werkt exponentieel. Voordat we het weten zitten we dan tot aan onze nek in de winterkou. Of als we pech hebben: in een grote ijstijd tot de nek in de gletsjers. Aanpassen aan de omstandigheden is het enige dat erop zit. Maar helaas zijn mensen daar niet zo goed in. Zet de ventilator maar aan in de zomer. Ojee, weer nieuwe CO2 erbij. Had die evolutie niet beter op elektriciteit kunnen werken? Vast niet; anders had ze dat wel gedaan. Dat moet de mensheid toch te denken geven…

Reacties