Geen vrede in de NAVO-verklaring, maar wel financiering van de oorlog

Metin Yazarel 13 jul 2026

Als je de slotverklaring van de NAVO-top in Ankara aandachtig leest, is de eerste vraag die in je opkomt: is deze tekst echt geschreven om vrede te bevorderen, of juist om de voortzetting van de oorlog te waarborgen?

In de verklaring verbinden de NAVO-landen zich ertoe Oekraïne dit jaar met 70 miljard euro te steunen en volgend jaar met minstens hetzelfde bedrag. Uitdrukkingen als ‘onwankelbare steun’, ‘duurzame hulp op lange termijn’ en ‘solidair optreden’ komen er volop in voor. Maar tussen de regels door ontbreekt er een zeer belangrijk begrip, namelijk vrede.

Er is geen enkel concreet doel, geen enkele diplomatieke routekaart en geen enkele oproep tot een staakt-het-vuren te vinden over hoe de oorlog tussen Rusland en Oekraïne beëindigd moet worden. In plaats daarvan wordt gedetailleerd vastgelegd hoe de oorlog financieel gefinancierd zal worden. Het is volkomen logisch dat iedereen die een dergelijke verklaring leest, zich afvraagt of de prioriteit van de NAVO ligt bij het beëindigen van de oorlog, of juist bij het duurzaam maken ervan.

Begrip niet concreet ingevuld

In de verklaring wordt bovendien gesteld dat ‘Oekraïne bijdraagt aan de trans-Atlantische veiligheid’. Hier komt de vraag naar voren die echt om een antwoord vraagt.

Welke strategische, economische of militaire bijdrage levert Oekraïne aan het Atlantisch bondgenootschap? Hoe wordt de bijdrage aan de trans-Atlantische veiligheid van een land dat geen NAVO-lid is en buiten het gezamenlijke verdedigingsmechanisme van het bondgenootschap valt, precies gedefinieerd? Zolang dit begrip niet concreet wordt ingevuld, blijven dergelijke uitspraken niet meer dan politieke retoriek.

Een ander opvallend punt is de last van de financiering.

De Verenigde Staten hebben hun steun aanzienlijk teruggeschroefd nadat ze de tegenwaarde van de tot nu toe verleende militaire hulp grotendeels hadden veiliggesteld via exploitatieovereenkomsten die zijn gesloten voor de strategische delfstoffen van Oekraïne. Nu wordt van de Europese landen, Turkije en Canada verwacht dat zij de financiële last op zich nemen.

Zakken van belastingbetalers

Maar wat krijgt Europa in ruil voor deze enorme financiële steun?

Wat is het politieke, economische of strategische rendement van de honderden miljarden euro’s die uit de zakken van de belastingbetalers zullen komen? Op geen van deze vragen wordt in het rapport een antwoord gegeven.

In de internationale betrekkingen bestaan geen blijvende vriendschappen, maar wel blijvende nationale belangen. Als er middelen ter waarde van miljarden euro’s worden ingezet, moet niet alleen worden uitgelegd hoe de oorlog hierdoor wordt verlengd, maar ook hoe er blijvende vrede tot stand kan worden gebracht.

Want wanneer de wapens zwijgen, is de mensheid de winnaar. Wanneer de wapens blijven spreken, zijn de oorlogsbaronnen en wapenhandelaars de winnaars.

Reacties