Geacht kabinet, eerste taak is het beschermen van de eigen bevolking

Rik de Lavaletta 15 jul 2026, 

De eerste taak van een overheid is niet de wereld redden. De eerste taak van een overheid is het beschermen van haar eigen bevolking.

Daarom moet er een helder onderscheid worden gemaakt. Mensen die daadwerkelijk vluchten voor oorlog, vervolging of levensgevaar en recht hebben op asiel, moeten die bescherming blijven krijgen. Dat is een kwestie van beschaving.

Maar wie geen recht heeft op asiel, moet terug. Zonder eindeloze procedures, zonder jarenlang uitstel en zonder excuses.

En nu komt het: Veel mensen denken dat een asielzoeker die tijdens de asielprocedure geweld pleegt of andere ernstige strafbare feiten begaat, daardoor automatisch geen asiel meer kan krijgen of direct kan worden uitgezet. Dat is niet zo.

Waar de procedure over gaat

Tijdens een asielprocedure wordt namelijk maar één vraag beoordeeld: loopt iemand in zijn eigen land gevaar door oorlog, vervolging of een andere reden die recht geeft op bescherming? Dat is waar de procedure over gaat. Niet over wat iemand ondertussen in Nederland doet.

Met andere woorden: ook als iemand zich tijdens de procedure ernstig misdraagt, verandert dat vaak niets aan de beoordeling van zijn asielaanvraag. Die aanvraag gaat immers over zijn situatie in het land van herkomst.

Pas als iemand een verblijfsstatus heeft gekregen, kan die status in bepaalde gevallen worden ingetrokken vanwege ernstige strafbare feiten. Maar ook dan ontstaat het volgende probleem. Als het land van herkomst weigert zijn eigen onderdaan terug te nemen, blijft uitzetting vaak onmogelijk. En juist daar loopt het systeem vast.

Ondertussen worden mensen in en rond asielzoekerscentra geconfronteerd met geweld, intimidatie en bedreigingen, waaronder de mishandeling en intimidatie van lhbtiq+-asielzoekers. Dat is onacceptabel.

Te groot om te negeren

De cijfers spreken voor zich. 3 procent van de asielzoekers is betrokken bij criminaliteit, tegenover 1 procent van de overige bevolking. Dat verschil is te groot om te negeren. De Nederlandse samenleving mag verwachten dat de overheid daar consequent naar handelt.

En als landen van herkomst weigeren hun eigen onderdanen terug te nemen, dan moet Nederland, samen met de Europese Unie, alle beschikbare drukmiddelen inzetten. Ontwikkelingshulp, financiële steun en andere vormen van samenwerking mogen nooit vanzelfsprekend zijn als een land niet bereid is zijn eigen verantwoordelijkheid te nemen.

Sommigen zullen zeggen dat de bevolking van die landen daaronder lijdt. Maar dan komen we aan bij het begin: de eerste taak van een overheid is het beschermen van haar eigen bevolking. Dus wat betekent het voor de veiligheid, de leefbaarheid en het vertrouwen in Nederland? Een overheid die haar eigen burgers niet meer kan beschermen, verliest haar bestaansrecht.

Geen egoïsme

In een vliegtuig krijg je altijd dezelfde instructie: zet eerst zelf je zuurstofmasker op en help daarna pas een ander. Dat is geen egoïsme. Dat is de enige manier waarop je überhaupt nog iemand kunt helpen.

Het is tijd dat Nederland weer begint bij diezelfde logica. Zorg eerst voor de veiligheid en de toekomst van de eigen samenleving. Alleen dan kunnen we geloofwaardig bescherming blijven bieden aan degenen die die bescherming werkelijk nodig hebben.

Reacties