De vastzittende dop: ‘Symbolische maatregelen raken de brave burger’

Europa heeft weer een overwinning geboekt. De dop zit vast. Je schroeft hem los, hij bungelt irritant tegen je neus aan en je krijgt het gevoel dat de planeet zojuist een paar graden is afgekoeld.

Ondertussen drinken we braaf door een papieren rietje dat na drie slokken verandert in nat karton. We voelen ons duurzaam. Verantwoord. Gered.

En dan kijk je naar Mumbai. Daar spoelen stranden aan waar het zand nauwelijks nog zichtbaar is. Op sommige plekken lag volgens internationale rapportages een laag rottend afval van ruim anderhalve meter hoog. Plastic zakken, flessen, verpakkingen en ander vuil. Niet een verdwaalde dop. Complete bergen afval.

Dus even een serieuze vraag. Denkt iemand werkelijk dat onze vastzittende dop daar ook maar één plastic zak minder oplevert?

Symbolische maatregelen

Dat papieren rietje in Utrecht voorkomt echt niet dat duizenden kilometers verderop complete waterwegen veranderen in een drijvende vuilnisbelt. Dat probleem ontstaat niet doordat Nederlanders een losse dop op een pak melk hebben. Dat ontstaat doordat enorme hoeveelheden afval überhaupt in de natuur en het water terechtkomen.

En daar wringt het. De focus van het milieubeleid lijkt steeds vaker te liggen op zichtbare, symbolische maatregelen die de brave burger raken. Een vastzittende dop. Een papieren rietje. Nog een verbod. Nog een verplichting. Ondertussen zou de grootste winst waarschijnlijk te behalen zijn door te investeren in afvalinzameling, afvalverwerking en het voorkomen dat miljoenen kilo’s plastic überhaupt in rivieren en zeeën belanden.

Dat is waar het verschil gemaakt kan worden. Niet door een dop die aan een fles blijft hangen.

Europeanen die zich ergeren

Natuurlijk moeten we zuinig omgaan met grondstoffen. Natuurlijk moeten we minder vervuilen. Maar duurzaamheid verandert in schijnpolitiek zodra de grootste zichtbare maatregel is dat miljoenen Europeanen zich dagelijks ergeren aan een dop, terwijl elders complete kustlijnen verdwijnen onder bergen afval.

Dat is alsof je de asbak in je auto leegmaakt, terwijl het huis naast je in brand staat. Misschien is het tijd om minder energie te steken in het opvoeden van mensen die hun afval al keurig inleveren, maar meer in het aanpakken van de plekken waar complete ecosystemen worden verstikt door tonnen plastic.

Want als een strand bedolven ligt onder een metersdikke laag rottend afval, is de vraag niet of de dop vastzit. De vraag is of we onze prioriteiten nog wel los hebben zitten.

Reacties