Dataïsme in het tijdperk van de digitale transformatie: ‘Verering van algoritmen’

Ik heb het gevoel dat je zegt: „De mensheid heeft al zo veel te lijden gehad onder het communisme, het fascisme, het feodalisme en andere -ismen, dat we nu ook nog eens met DATAÏSME te maken krijgen.”

Aan de andere kant weet ik ook dat het de mensheid geen goed doet om de realiteit van onze tijd te negeren.

Er is een nieuwe geloofsvorm uitgevonden die ‘dataïsme’ wordt genoemd. Naar mijn mening is dataïsme de moderne benaming voor de verering van algoritmen die als superieur aan de mens worden beschouwd. Kunstmatige intelligentie, een product van het menselijk verstand, is haar eigen schepper nu gaan zien als ‘een biologische gegevensbron die gerecycled moet worden’.

In dit tijdperk waarin kennis heilig is en data absoluut, is de waarde van de mens net als een wifi-signaal meetbaar, opslaanbaar en verkoopbaar gemaakt. Deze situatie noemen ze digitale transformatie. In feite is het de mens zelf die transformeert. Onze relaties, emoties, overtuigingen en gewoontes zijn nu allemaal omgezet in datapakketten. Zonder dat we het doorhebben, kennen algoritmen ons beter dan wij onszelf. Ze analyseren zelfs wat we moeten denken, waar we ons aan ergeren en van wie we houden en wie we haten.

Stem van de mens gedempt

Vroeger zochten we ons lot in de sterren; nu vinden we het in onze zoekgeschiedenis op Google.

Te midden van al deze digitale ruis wordt de stem van de mens gedempt. Woorden worden korter, gedachten worden oppervlakkiger, de communicatietaal en emoties worden gereduceerd tot emoji’s.

Terwijl onze sociale contacten digitaliseren, wordt de eenzaamheid steeds dieper. Een op data gebaseerd leven vergroot niet het vertrouwen in de mens, maar de afhankelijkheid van algoritmen.

Dataïsme zegt niet: ‘Leer jezelf kennen’, maar: ‘Meet jezelf’.

De mens leeft echter niet volgens maatstaven, maar volgens betekenis. Data zonder betekenis zijn als een kompas zonder richting.

Slechts beschrijven

Echte digitale transformatie betekent niet dat we ons overgeven aan technologie, maar dat we technologie in dienst van de mens kunnen houden. We mogen niet vergeten dat gegevens de mens niet kunnen definiëren, maar slechts beschrijven. De mens is echter een wezen dat zo complex, emotioneel en vol verhalen is, dat gegevens dit nooit kunnen meten.

Midden in het digitale tijdperk is het misschien tijd om ons weer op de mens te richten. Want gegevens zijn koud en levenloos, maar het hart van de mens is warm en vol emotie.

Reacties