Amerika-deskundige Olav van Zijl: ‘De commerciële motor achter de Amerikaanse zorg’

Donald Trump noemt het 250-jarig bestaan van de Verenigde Staten het begin van een nieuwe gouden eeuw. De grondleggers beloofden destijds in de Onafhankelijkheidsverklaring vrijheid​ en gelijkheid.

De huidige werkelijkheid is ​helaas anders. Hoewel de VS nog altijd gelden als het land van de onbegrensde mogelijkheden, kan één kleine tegenslag​ voor Amerikanen al ​desastreuze gevolgen hebben.

Doolhof van polissen

Een arts die eerst vraagt naar je verzekering en daarna pas naar je klachten, of een bezoek aan de spoedeisende hulp, dat eindigt met een rekening waar je een tweede hypotheek voor nodig hebt. Het is voor veel ​Nederlanders nauwelijks voor te stellen, maar in de Verenigde Staten​ dagelijkse praktijk.

Miljoenen Amerikanen stellen een doktersbezoek uit omdat ze bang zijn voor de rekening. Medicijnen worden gehalveerd om langer mee te gaan. Mensen blijven doorwerken met een longontsteking of gebroken rib, omdat ziek thuisblijven hun baan én hun zorgverzekering kan kosten.​ In mijn ogen is het​ Amerikaanse zorgsysteem ontworpen om geld te verdienen aan ziekte, niet om gezondheid te bevorderen. Verzekeraars, farmaceuten en tussenpersonen draaien op volle toeren, terwijl de​ modale patiënt vaak verdwaalt in een doolhof van polissen en peperdure eigen bijdragen.

​Succesvolle entrepreneurs

Vanuit mijn eigen ervaring ben ik hiermee goed bekend. Vorig jaar werd bij mijn 17-jarige zoon de oogafwijking Keratoconus geconstateerd. Omdat zijn kostbare Amerikaanse zorgverzekering de noodzakelijke behandeling niet vergoedde, hebben zijn moeder en ik besloten zijn geplande verhuizing naar Nederland voor zijn studie met een jaar te vervroegen.​Tijdens een gesprek met vrienden kwam deze kwestie ter sprake. Een van hen merkte op​: „En dat noemt zich The land of opportunity.” Begrijpelijke verontwaardiging, maar enige nuance is hier wel op zijn plaats.​ De VS zijn in veel opzichten​ namelijk nog altijd het land van de onbegrensde mogelijkheden. Ondernemerschap wordt aangemoedigd en succesvolle ​entrepreneurs kunnen relatief eenvoudig vermogen opbouwen en risico’s afdekken.

Het ​gevaar schuilt echter in onvoorziene tegenslagen zoals ziekte, echtscheiding, baanverlies of natuurrampen. Het Amerikaanse sociale vangnet is de afgelopen dertig jaar zodanig ​afgebroken dat burgers er op cruciale momenten alleen voor staan. Dit werd pijnlijk duidelijk tijdens de ​Tubbs Fire in 2017, toen ik ten noorden van ​San Francisco woonde. Een gebied ter grootte van Groot-Amsterdam ging in vlammen op en ​zesduizend huizen werden verwoest. Ik zag met eigen ogen hoe gezinnen ​acuut dakloos werden en in hun auto moesten slapen. De overheid keer​de eenmalig een schamele 300 dollar uit, om getroffenen vervolgens volledig aan hun lot over te laten.

​Ongegeneerde hebzucht

Amerika ​is dus jarig. Ik kom al sinds 1989 in​ de VS en werd in 2010 staatsburger. Hoewel ik zielsveel van het land en haar inwoners hou, heb ik het in de afgelopen 36 jaar ingrijpend zien veranderen. De Amerikaanse drang naar onafhankelijkheid en zelfredzaamheid is er altijd geweest en​ ik begrijp waar dat vandaan komt. ​Helaas heeft de ​totaal doorgeschoten​ hypercommerciële privatisering en ongegeneerde​ ​hebzucht van de afgelopen decennia geleid tot een maatschappij waarin de middenklasse en de lagere inkomens steeds zwaarder in de knel komen.

Olav van Zijl is een Amerikaans- Nederlandse commentator. Hij werkt vanuit Den Haag en de Verenigde Staten.

Reacties