De wortel van het kwaad: ‘VVD draagt bij aan normalisering extreemrechtse ideeën’

André Vermeulen 23 jun 2026, 

Op het recente congres van de VVD werd uitvoerig gesproken over de toekomst van Nederland. Opvallend was waar niet over werd gesproken: de rol die het langdurige VVD-beleid heeft gespeeld bij het ontstaan van maatschappelijke onvrede en de opkomst van extreemrechts.

Juist die ontwikkeling verdient aandacht, omdat zij raakt aan de wortel van een probleem dat onze democratie steeds verder onder druk zet.

Voedingsbodem voor extreemrechts

Extreemrechtse ideeën, die lange tijd onaanvaardbaar waren in onze democratie, hebben de afgelopen jaren steeds meer terrein gewonnen en zijn inmiddels salonfähig geworden. De opkomst van de PVV en FvD vormt daarvan het zorgwekkende bewijs.

Dit is geen toevallige of autonome ontwikkeling, maar het logische gevolg van decennialang VVD-beleid, dat de sociale zekerheid heeft uitgehold en maatschappelijke ongelijkheid heeft vergroot. Onder het mom van eigen verantwoordelijkheid en keuzevrijheid voor de burger is de verzorgingsstaat stelselmatig uitgekleed: de zorg vermarkt, de volkshuisvesting uitgeleverd aan speculanten en de bestaanszekerheid van grote groepen burgers ondermijnd.

Zondebokpolitiek als uitweg

De onzekerheid en onvrede die hierdoor zijn ontstaan, vormen een vruchtbare voedingsbodem voor politieke onrust. Extreemrechtse partijen spelen hierop in. In plaats van de macht van multinationals, de superrijken en een economisch systeem dat ongelijkheid vergroot aan te pakken, wijzen zij migranten en minderheden aan als oorzaak van maatschappelijke problemen.

En de VVD? In plaats van verantwoordelijkheid te nemen voor de groeiende ongelijkheid en bestaansonzekerheid die het gevolg zijn van haar eigen beleid, richt zij zich op migratie en integratie als verklaring voor maatschappelijke onvrede. Daarmee verschuift de aandacht van de maatschappelijke en economische oorzaken van die onvrede. Door bovendien de retoriek van extreemrechts over te nemen en samenwerking met deze partijen niet principieel uit te sluiten, draagt de VVD bij aan de normalisering van extreemrechtse ideeën.

Pak de voedingsbodem aan

Kortom, de opkomst van extreemrechts is niet uit de lucht komen vallen. Zij is het gevolg van de maatschappelijke ontwrichting die jarenlang neoliberaal beleid heeft veroorzaakt. Wie democratie, solidariteit en rechtsstaat wil verdedigen, moet daarom niet alleen extreemrechts bestrijden, maar ook de voedingsbodem aanpakken: een politiek die ongelijkheid vergroot, bestaanszekerheid ondermijnt en groepen mensen tegen elkaar uitspeelt.

Reacties