De stille kracht die vaak vergeten wordt: de onderwijsassistent

Het einde van het schooljaar. Groep 8 neemt afscheid. Er worden musicals opgevoerd, foto’s gemaakt, tranen weggepinkt en cadeautjes uitgedeeld. Een bijzondere periode waarin wordt teruggekeken op acht jaar basisschool.

Na bijna dertig jaar werkzaam te zijn geweest in voornamelijk het onderwijs heb ik ontelbare afscheidsavonden meegemaakt. En ieder jaar valt mij opnieuw hetzelfde op.

De meester of juf van groep 8 wordt bedankt. Terecht. Zij hebben het laatste jaar van de basisschool een belangrijke plek ingenomen in het leven van de kinderen en hun ouders. Dat verdient waardering.

Maar vandaag wil ik toch even in de bres springen voor een beroepsgroep die vaak onzichtbaar blijft: de onderwijsassistent.

Geen drijfveer

Begrijp me goed. Ik deed mijn werk nooit voor de bloemen, de cadeautjes of de mooie woorden. Dat is nooit mijn drijfveer geweest. Mijn grootste beloning zat altijd in dat ene kind dat eindelijk durfde te lezen, dat weer zelfvertrouwen kreeg of dat zich eindelijk veilig genoeg voelde om zichzelf te zijn.

En toch doet het soms pijn hoe vanzelfsprekend de inzet van onderwijsassistenten wordt gevonden.

Want waar een groepsleerkracht een kind meestal één schooljaar meemaakt, loopt een onderwijsassistent vaak jarenlang met hetzelfde kind op. Van groep 1 tot en met groep 8. Acht jaar lang.

Wij zien de eerste schooldag waarop een kleuter huilend afscheid neemt van zijn ouders. We oefenen de eerste letters en cijfers. We helpen bij de eerste spreekbeurt, de eerste sommen die niet lukken, de ruzies op het schoolplein en de tranen na een moeilijke ochtend thuis. We begeleiden kinderen die extra ondersteuning nodig hebben, die vastlopen, die anders leren, die meer tijd nodig hebben of juist meer uitdaging zoeken.

Wij zien kinderen groeien, niet alleen in kennis, maar ook als mens.

Vertrouwensband

Juist omdat wij vaak individueel of in kleine groepjes werken, ontstaat er een andere relatie. Kinderen vertellen soms dingen die ze in de grote groep niet durven zeggen. Ze laten hun onzekerheid zien, hun verdriet, hun angsten en hun dromen. Er groeit een vertrouwensband die in de loop der jaren steeds dieper wordt.

Dat is geen grotere of belangrijkere rol dan die van een leerkracht, maar wel een andere. Een rol die vaak stil is, onzichtbaar voor de buitenwereld, maar van onschatbare waarde voor het kind.

Misschien is dat precies waarom het soms zo wrang voelt wanneer aan het einde van die acht jaar bijna niemand nog even denkt aan de onderwijsassistent die al die jaren naast het kind heeft gestaan.

Niet omdat wij erkenning nodig hebben om ons werk te doen. Maar omdat gezien worden ertoe doet.

Een eenvoudig kaartje. Een handdruk. Een paar woorden als: „Bedankt dat u er al die jaren voor mijn kind bent geweest.” Meer is het niet.

Toch betekent het alles.

Eigen expertise

Misschien is dit ook een oproep aan ouders en collega’s. Kijk eens verder dan de leerkracht alleen. Zie de onderwijsassistent niet als extra handen in de klas, maar als een professional met een eigen expertise, een eigen verantwoordelijkheid en een unieke relatie met de kinderen. Onderwijs maken we samen.

Achter veel kinderen die aan het einde van groep 8 vol vertrouwen het schoolplein verlaten, staat niet alleen een meester of juf.

Daar staat vaak ook een onderwijsassistent. Iemand die jarenlang op de achtergrond heeft meegebouwd aan dat ene kind. Die leerde lezen met dat meisje dat het zo moeilijk vond. Die bleef oefenen met die jongen die steeds opnieuw vastliep. Die troostte, luisterde, aanmoedigde en geloofde in een kind op momenten dat het zelf de moed verloor.

Niet zichtbaar op de voorgrond, maar onmisbaar in het verhaal.

En zij verdient zoveel meer.

Verhaal van een team

Niet omdat zij harder werkt dan een ander. Niet omdat zij belangrijker is dan de leerkracht. Maar omdat ook haar handen hebben meegebouwd aan het leven van een kind.

Onderwijs is nooit het werk van één persoon. Het is het verhaal van een team. Van meesters, juffen, onderwijsassistenten, intern begeleiders, conciërges en al die anderen die iedere dag opnieuw een veilige plek creëren waarin kinderen mogen groeien.

Laten we daarom niet alleen de mensen bedanken die vooraan op het podium stonden, maar ook degenen die jarenlang achter de schermen het verschil maakten.

Want ook zij hebben meegeholpen een fundament te leggen waarop een kind verder kan bouwen.

En soms verdienen juist de mensen die het stilste werken, het meest om gezien te worden.

Want ook de onderwijsassistent verdient het om gehoord te worden, gezien te worden en gewaardeerd te worden. Niet alleen aan het einde van groep 8, maar iedere dag opnieuw.

Want zij verdient zoveel meer.

Reacties