Nederland komt op voor zijn digitale soevereiniteit: ‘Belangrijk besluit’

Staten behouden hun soevereiniteit niet alleen door hun grondgebied te beschermen. Tegenwoordig is de digitale ruimte een van de nieuwe fronten van soevereiniteit. Gegevensbeveiliging is inmiddels net zo’n strategische kwestie geworden als grensbeveiliging.

Het is in dit opzicht een opmerkelijke ontwikkeling dat de Nederlandse regering de overname van Solvinity, het bedrijf dat de DigiD-infrastructuur beheert, door de Amerikaanse technologiereus Kyndryl heeft tegengehouden.

De reden voor dit besluit is niet zozeer economisch als wel veiligheidsgerelateerd. DigiD vormt namelijk de basis voor de digitale interactie van miljoenen burgers met overheidsinstanties. Belastingzaken, medische dossiers, sociale zekerheidsgegevens en pensioenstelsels werken via deze infrastructuur. Dat een dergelijk systeem onder de juridische controle van een ander land zou komen, werd vanuit Nederlands perspectief niet als een aanvaardbaar risico beschouwd.

Principes van de vrije markt

Opvallend is dat Nederland, ondanks het feit dat het een land is dat de principes van de vrije markt verdedigt, het algemeen belang boven de marktlogica stelt. Zoals staatssecretaris Willemijn Aerdts ook heeft aangegeven, is het geen gemakkelijke beslissing om in te grijpen in een overname tussen particuliere bedrijven. Maar aangezien het hier gaat om de gegevens van burgers en de digitale infrastructuur van de staat, zijn economische overwegingen naar de achtergrond verdrongen.

Eigenlijk is dit niet alleen een Nederlandse kwestie. Het is een concreet voorbeeld van het streven naar digitale onafhankelijkheid, waarover in Europa al lang wordt gediscussieerd. Europese landen zijn de afgelopen jaren de risico’s van externe afhankelijkheid op het gebied van energie, defensie en technologie steeds duidelijker gaan inzien. Gegevensbeveiliging is een van die onderwerpen.

Verder kijken

Het feit dat 141 parlementsleden zich in het parlement tegen de aankoop hebben uitgesproken, toont aan dat de kwestie wordt gezien als een staatsaangelegenheid die boven de politieke partijen staat. De staat moet namelijk op sommige gebieden verder kijken dan de dagelijkse politiek.

De boodschap van Nederland is duidelijk: kritieke infrastructuur is geen handelswaar. Op gebieden die betrekking hebben op nationale veiligheid, het algemeen belang en de privacy van burgers, grijpt de staat in wanneer dat nodig is.

In het digitale tijdperk wordt soevereiniteit niet alleen beschermd aan land-, lucht- en zeegrenzen. Ze wordt ook beschermd in datacenters, cloudsystemen en digitale identiteitsinfrastructuren.

Het besluit dat Nederland heeft genomen, is een belangrijk besluit over het staatsbegrip van de toekomst.

Reacties