Leon over 100 dagen kabinet-Jetten: ‘Een tussenstand die geen stand houdt’

Honderd dagen. In politieke termen is dat lang genoeg om te laten zien welke richting een kabinet op wil. Niemand verwacht wonderen, maar wel een eerste tastbaar resultaat. Daarom is de vraag gerechtvaardigd: wat heeft het kabinet-Jetten na honderd dagen eigenlijk bereikt?

Als ik eerlijk ben, valt de oogst tegen. Veel ambitieuze plannen blijken in de praktijk vast te lopen op rechters, oppositiepartijen, Europese regelgeving of simpelweg de werkelijkheid. Het enige wat dit kabinet opvallend snel voor elkaar krijgt, is een goed geformuleerd persbericht.

Premier Rob Jetten leidt een minderheidskabinet van D66, CDA en VVD. Dat betekent dat voor vrijwel iedere belangrijke maatregel steun van andere partijen nodig is. Op zichzelf is dat geen probleem, maar het vraagt om pragmatisme, geduld en de bereidheid om compromissen te sluiten. Toch werd het regeerakkoord Aan de slag gepresenteerd met groot vertrouwen. Honderd dagen later lijkt die titel eerder een opdracht dan een beschrijving van wat er daadwerkelijk is gebeurd.

Grenzen bewaakt

Het asielbeleid was hét speerpunt van het kabinet. De grenzen moesten strenger worden bewaakt, de instroom beheersbaar en procedures sneller afgehandeld. In de praktijk volgden juridische tegenslagen, Kamermeerderheden die uitbleven en Europese regels die minder flexibel bleken dan gehoopt. Ondertussen wist België het aantal asielaanvragen aanzienlijk terug te dringen. Niet door grote woorden, maar door terugkeerakkoorden te sluiten, gesloten centra te openen en beleid daadwerkelijk uit te voeren. België doet wat Den Haag belooft en dat maakt de vergelijking pijnlijk.

Ook op sociaal-economisch terrein verloopt het moeizaam. Het plan om de AOW-leeftijd verder te verhogen werd al snel weer ingetrokken. Dat zal veel Nederlanders geruststellen. Tegelijkertijd liggen voorstellen op tafel om de WW-uitkering te verkorten en de WIA-regeling soberder te maken. Het kabinet spreekt over noodzakelijke keuzes, maar het gevoel blijft hangen dat de rekening opnieuw terechtkomt bij mensen die weinig mogelijkheden hebben om zich daartegen te verzetten.

80.000 woningen

Dan de woningmarkt, een dossier waarop de nood hoog is. Het kabinet wil jaarlijks 80.000 nieuwe woningen realiseren. Een ambitieuze en noodzakelijke doelstelling. Alleen stuit die ambitie op een probleem dat moeilijk te negeren valt: het elektriciteitsnet zit op veel plaatsen vol. Nieuwe woonwijken kunnen steeds vaker niet direct worden aangesloten. Het resultaat is een merkwaardige situatie waarin woningen kunnen worden gebouwd, maar niet altijd van stroom kunnen worden voorzien.

Natuurlijk verdient een minderheidskabinet enig begrip. Regeren zonder vaste meerderheid is ingewikkeld. Maar begrip is geen vrijbrief. Honderd dagen is lang genoeg voor een eerste concrete stap.

De tussenstand is daarom weinig indrukwekkend. Het AOW-plan is van tafel en verder is er vooral veel overlegd, onderzocht, gemonitord en aangekondigd.

De vraag die na honderd dagen blijft hangen is dan ook eenvoudig: kabinet, hoeveel tijd hebben jullie nog nodig?

Reacties