Homoseksualiteit hoort thuis in de inburgeringscursus
Bij de Marokkaanse winkel waar ik vaak kwam, werden voortdurend gesprekken gevoerd over religie, politiek en het Westen. Veel aanwezigen leken een sterke afkeer te hebben van westerse waarden. Hun standpunten werden vaak gerechtvaardigd met verwijzingen naar hun geloof, of althans hun eigen interpretatie daarvan.
De eigenaar van de winkel deelde veel van die opvattingen, maar hij kwam op mij minder bedreigend over dan Halim.
Op een dag ging het gesprek over homoseksualiteit. De eigenaar zei zonder aarzeling: „In Iran pakken ze het goed aan. Homo’s executeren is de beste oplossing. Na verloop van tijd zullen ze verdwijnen.” Ik reageerde verbaasd: „Wie zou er vrijwillig homoseksueel willen zijn als dat alleen maar problemen veroorzaakt? Niets is eenvoudiger dan heteroseksueel zijn.”
Tijdens de discussie werd mij duidelijk dat hij niet eens wist wat heteroseksualiteit precies betekende. Ook anderen in de winkel leken daar nauwelijks kennis van te hebben. Toch kwamen ze direct met eenvoudige verklaringen en harde oplossingen. „Homoseksuelen moeten gewoon naar het ziekenhuis”, zei iemand.
Dure medicijnen
Ik antwoordde: „In Marokkaanse ziekenhuizen hebben ze soms niet eens genoeg paracetamol. Als je iemand van homoseksueel naar heteroseksueel zou willen veranderen, heb je waarschijnlijk nog duurdere medicijnen nodig. Hoe willen jullie dat ooit voor elkaar krijgen?” De eigenaar haalde zijn schouders op. „Jij stelt te veel vragen”, zei hij. „Ik ben hier alleen om mijn leven te verbeteren. In dit land moet je zoveel mogelijk profiteren. Je moet niet de verkeerde weg van de Nederlanders volgen.”
Zijn woorden bleven door mijn hoofd spoken. Ik dacht aan de inburgeringscursussen die nieuwkomers in Nederland volgen en vroeg me af hoe het mogelijk was dat iemand een Nederlands paspoort kon krijgen zonder werkelijk iets te begrijpen van gelijkheid, vrijheid of democratische waarden. Hoe kon iemand met zulke extreme opvattingen volledig deelnemen aan de samenleving zonder ooit serieus met die onderwerpen geconfronteerd te worden?
Respect voor succes
Wat mij daarnaast opviel, was de positie van de eigenaar binnen zijn gemeenschap. Zodra klanten de winkel binnenkwamen, zag ik aan hun houding dat ze respect voor hem hadden. Ze beschouwden hem als een succesvolle man.
Hetzelfde merkte ik wanneer ik samen met Halim een winkel binnenging. Hij zag er altijd verzorgd uit, droeg dure merkkleding en straalde zelfvertrouwen uit. Vooral blonde meisjes achter de toonbank glimlachten vriendelijk naar hem. Maar wanneer hun blik vervolgens op mij viel, verdween die glimlach vaak vrijwel direct. In die korte momenten voelde ik pijnlijk duidelijk hoe verschillend mensen ons beoordeelden en hoeveel invloed uiterlijk, uitstraling en status konden hebben op de manier waarop iemand werd behandeld.