Zakkenrollen in de zorg

Van 85 cent voor 29,36 euro – het verschil heet een gesprek.

Ze dragen geen bivakmuts. Ze glimlachen, leggen uit – en als je even niet kijkt, doen ze een greep in je portemonnee.

Nederland is niet corrupt. Dat zeggen we graag. Corruptie, dat is iets voor verre landen. Voor ambtenaren die hun hand ophouden, voor agenten die een paar biljetten in hun zak laten glijden. Daar herkennen we het meteen. We voelen ons al gauw moreel superieur.

Maar corruptie heeft ook een nette vorm.

Onverstoorbaar

In december had ik oordruppels nodig. Mijn huisarts schreef ze voor en vertelde hoe ik ze moest toedienen. In de apotheek in Heerenveen kreeg ik de medicatie overhandigd. De apotheker begon uit te leggen hoe ik de druppels moest gebruiken.

„Mijn huisarts heeft het al verteld”, zei ik.

Ze ging onverstoorbaar door. Alsof ze me niet hoorde. Uit beleefdheid liet ik haar uitspreken.

Dat bleek een dure vorm van beleefdheid.

Een paar weken later zag ik op Mijn De Friesland dat er 29,36 euro van mijn eigen risico was afgeschreven. Voor het terhandstellen van oordruppels, inclusief begeleidingsgesprek.

Begeleidingsgesprek? Mag ik het ook ongewenste intimiteit noemen?

Een overbodige monoloog wordt een declarabele prestatie. Het systeem knikt instemmend.

85 cent

Niet lang daarna was ik in India. Ik haalde dezelfde oordruppels bij de apotheek. Kosten: 85 cent. Geen uitleg, geen gesprek. Gewoon: hier zijn uw druppels.

India staat bekend om corruptie.

In twintig jaar tijd heb ik daar één keer een corrupte ambtenaar meegemaakt. Dat was in 2010. Hij maakte me 80 euro afhandig. Het was overduidelijk wat er gebeurde.

In Nederland gaat het subtieler.

Hier wordt het witwassen vooraf geregeld – via regels. Een gesprek dat je niet wilt, een uitleg die je niet nodig hebt en daarna een automatische afschrijving.

In Nederland helpen we spontaan als iemand door een hit-and-run automobilist wordt aangereden. We bellen een ambulance, we zorgen voor opvang. En een paar weken later blijkt dat de zorgverzekeraar het eigen risico van het slachtoffer heeft leeggetrokken. Leven onder de armoedegrens – twee keer slachtoffer.

Betaling geweigerd

In India overkwam mij het omgekeerde. Een riksja-chauffeur zag me lopen met een bebloede voet. Hij bracht me naar de eerste hulp, waar ik kosteloos werd behandeld. De riksjachauffeur bleef wachten, fietste mij terug naar mijn hotel en weigerde elke betaling.

En wij Nederlanders?
Wij houden ons keurig aan de regels. Mijn indruk: een Amsterdamse ATC-chauffeur heeft weinig interesse in een passagier met een bebloede voet. Bel maar een ambulance.

Dat is het verschil tussen een beschaafde en een onbeschaafde samenleving.

Reacties