Rik en uw zondagsrust: ‘Dat is niet mijn huisarrest’

Rik de Lavaletta 11 mei 2026, 

Ze noemen het ‘zondagsrust’. Alsof een Albert Heijn die open is op zondag automatisch leidt tot vuurregen, dansende ketterijen en de onmiddellijke instorting van de beschaving.

In een Nederlandse gemeente mocht een supermarkt niet open op zondag, omdat een dominante christelijke groep vindt dat de zondag heilig is. En dat is fascinerend, want blijkbaar werkt geloof tegenwoordig als wifi: ook mensen zonder abonnement moeten verplicht meedoen.

Want let goed op wat hier gebeurt.

Niemand zegt tegen christenen:
„Jullie móéten winkelen.”
Niemand stormt na de kerkdienst op ze af met een bonuskaart en een zak croissants. Niemand sleurt oma Gerda op zondagmorgen met geweld richting zelfscan.

Nee.

Zij mogen exact leven zoals ze willen. Rustig. Stil. Biddend. Slapend. Gordijnen dicht. Kaarsje aan. Psalmen op repeat. Helemaal prima.

Maar dat blijkt niet genoeg.

‘Jij mag niet winkelen’

De supermarkt moet óók dicht voor mensen die helemaal niets met die overtuiging hebben. En daar ontspoort het principieel.

Want dan gaat het niet meer over geloof.
Dan gaat het over eigenaarschap over andermans leven.

„Ik vind rust belangrijk, dus jij mag niet winkelen.”

Dat is hetzelfde als:
„Ik ben op dieet, dus jij krijgt ook geen koekje.”
„Ik hou van stilte, dus jij mag geen muziek draaien.”
„Ik vind alcohol slecht, dus de wijnrekken gaan dicht.”
„Ik doe aan intermittent fasting, dus de snackbar sluit na 18.00 uur.”
„Ik ben veganist, dus jouw barbecue wordt door de overheid in beslag genomen.”
„Ik mediteer graag, dus bladblazers worden een misdrijf.”
„Ik slaap licht, dus Schiphol moet dicht.”

Het mechanisme is absurd eenvoudig:
ik ervaar mijn levensstijl als moreel juist, dus de samenleving moet zich eraan aanpassen.

En religies hebben daar historisch gezien olympisch goud in gewonnen.

„Ik vind dat vrouwen zich zedig moeten kleden, dus vrouwen moeten zich bedekken.”
„Ik keur homoseksualiteit af, dus homoseksuelen mogen hun relatie niet tonen.”
„Ik geloof dat mijn heilige boek de waarheid bevat, dus jouw vrijheid moet daarvoor wijken.”

Steeds weer dezelfde gedachte:
mijn overtuiging geeft mij bestuursrecht over jouw bestaan.

En het interessante is dat mensen die dit verdedigen zichzelf vaak enorm tolerant vinden. Ze zeggen dingen als:
„Ja maar één rustdag per week is toch goed voor mensen?”

Kijk hoe subtiel dat gaat.

Niet:
„Ik wil rust.”

Maar:
„Rust is objectief goed, dus de overheid moet dat afdwingen.”

Dat is een gigantisch verschil.

Want natuurlijk heeft iedere samenleving regels. We hebben verkeersregels. Belastingwetten. Verboden op geweld. Dat zijn regels die bedoeld zijn om directe schade tussen burgers te beperken.

Maar een supermarkt die open is op zondag beschadigt letterlijk niemand. Niemand wordt slachtoffer van een kassamedewerker die een paprika afrekent op zondagmiddag.

Leven anders inrichten

Het enige wat beschadigd wordt, is het gevoel van sommige mensen dat anderen te vrij leven.

En dát is de echte motor achter dit soort discussies.

Niet veiligheid.
Niet maatschappelijke orde.
Niet rust.

Maar ongemak.

Het ongemak dat andere mensen hun leven anders inrichten en daar blijkbaar geen toestemming voor nodig hebben.

En zodra een samenleving dat ongemak belangrijker gaat vinden dan individuele vrijheid, krijg je precies het soort bemoeizucht waar de geschiedenis al eeuwen mee vol ligt.

Dan eindig je in een wereld waarin iedereen voortdurend aan elkaar trekt:
jij moet rusten,
jij moet bedekken,
jij moet zwijgen,
jij moet gehoorzamen,
jij moet leven zoals ik dat fatsoenlijk vind.

Dat is niet moraal.
Dat is dwang met een vriendelijk gezicht.

Reacties