Amerika-deskundige Olav van Zijl: ‘Trumps verdraaiingen van de werkelijkheid’
De onaangename consequenties van de door hemzelf veroorzaakte chaos rond Iran, de stijgende kosten van het levensonderhoud in de VS en een reeks verbroken verkiezingsbeloften, doen Trumps populariteitscijfers kelderen. Zijn verdraaiingen van de werkelijkheid verliezen steeds meer geloofwaardigheid onder het electoraat.
De dalende peilingen wijzen erop dat de Republikeinen zich schrap moeten zetten voor aanzienlijk verlies bij de naderende tussentijdse verkiezingen.
Donald Trump heeft één discipline tot in de perfectie verheven: de kunst van het misleiden. Gevoed door opportunisme en rancune wist hij een fortuin te vergaren en twee presidentiële termijnen op te eisen. De president lijdt aan een onmiskenbaar narcistisch superioriteitsgevoel, overal laat hij een spoor van chaos en vernieling achter. Voormalig communicatieadviseur van het Witte Huis Anthony Scaramucci beweert zelfs dat Donald Trump heimelijk helemaal geen Republikeinse opvolger wil. Trumps ultieme wraakfantasie zou een Democratische overwinning tijdens de presidentsverkiezingen van 2028 zijn. Dit biedt hem dan het ultieme bewijs om tegen de Republikeinse partij te kunnen zeggen: „Voor 2015 waren jullie irrelevant en nu ik vertrek, zijn jullie dat opnieuw.”
Of dit scenario werkelijkheid wordt moet de toekomst uitwijzen, maar het moge duidelijk zijn dat Donald Trump primair handelt uit eigenbelang. Scaramucci werkte in 2017 overigens slechts elf dagen voor de president, tijdens diens eerste ambtstermijn.
Herindeling van kiesdistricten
Uit recente peilingen blijkt dat een meerderheid van de lager opgeleide blanke Amerikanen het beleid van Trump afkeurt. Ook MAGA-aanhangers keren Donald inmiddels de rug toe. De Amerikaanse president, die als een vallende volksmenner steeds meer geïsoleerd raakt, kan wel blijven rekenen op onvoorwaardelijke steun van een steeds hechter, maar kleiner wordende groep MAGA-hardliners. En ondanks alle negatieve krantenkoppen van de afgelopen maanden heeft Trump toch een paar politieke overwinningen geboekt. Zo heeft het Hooggerechtshof op 29 april een belangrijk onderdeel van de Voting Rights Act uitgehold. Hierdoor kregen Republikeinen de macht om kiesdistricten zo te hertekenen dat de invloed van zwarte en andere achtergestelde groepen verzwakt.
Zodoende zou de republikeinse partij de krappe meerderheid in het Huis van Afgevaardigden kunnen behouden. Het was Trump die er afgelopen zomer bij de Republikeinen op aandrong om een landelijke campagne te starten voor het herindelen van kiesdistricten. In een lange reeks van discutabel handelen, wéér een uiterst dubieuze zet. Een zet die zich overigens ook tegen hemzelf kan keren. De Democraten zijn immers inmiddels ook begonnen met het herindelen van traditionele democratische staten zoals Californië, Illinois en New York.
Politieke zelfvernietiging
Dagelijks vloeit er een stroom van krankzinnig nieuws uit het Witte Huis. Het is logisch dat de Nederlandse pers niet alles kan oppikken, maar vanuit mijn Amerikaanse perspectief doe ik dat wel. Ik volg het nieuws en de achtergronden op de voet, vaak met stomme verbazing. Of Trumps acties neerkomen op politieke zelfvernietiging of dat het een berekende ontwrichtingstactiek is, blijft in de VS een veelbesproken kwestie.
Mijns inziens is het vrij duidelijk dat hij er alles aan doet om de naderende tussentijdse verkiezingen te ontregelen. Trump weet immers dat de Republikeinen bij reguliere, eerlijke verkiezingen zwaar zullen verliezen. Wat betreft de presidentsverkiezingen van 2028 ben ik het met Scaramucci eens: Trump is zo egocentrisch dat hij het simpelweg niet kan verkroppen en accepteren dat een andere Republikein het stokje overneemt. Time will tell, to be continued.
Olav van Zijl is een Amerikaans-Nederlandse commentator. Hij werkt vanuit Den Haag en de Verenigde Staten.