Rik over de prijs van terughoudendheid over Oekraïne: ‘Rusland terug in zijn hok’

Er hangt een zwaarte over deze oorlog die zich niet laat wegredeneren, niet in de kapotgeschoten straten van Oekraïne en ook niet in de manier waarop wij hier, op veilige afstand, blijven praten over grenzen, verdragen en risico’s alsof het om een schaakspel gaat in plaats van om mensenlevens.

We zeggen dat we helpen, en dat is ook zo, want er gaat geld, wapens en steun heen, en veel ook. Maar ergens voelt het als half werk, als een vorm van betrokkenheid die zorgvuldig stopt waar het echt moeilijk wordt. Alsof we allemaal weten dat er meer nodig is, maar dat we het onszelf niet toestaan om dat hardop te zeggen.

En dus verschuilen we ons achter structuren zoals de NAVO, achter Artikel 5, achter afspraken die ooit bedoeld waren om veiligheid te garanderen, maar die nu vooral lijken te bepalen waar onze betrokkenheid ophoudt. Oekraïne valt buiten die lijn en dus trekken wij die lijn ook, terwijl daar, aan de andere kant, de oorlog gewoon doorgaat.

Confrontatie met Rusland

We blijven herhalen dat directe confrontatie met Rusland gevaarlijk is, dat het kan escaleren, dat het uit de hand kan lopen, en dat is waar, maar wat we minder vaak hardop zeggen, is dat dit ook een keuze is om het lijden te laten voortduren. Niet omdat het moet, maar omdat we het veiliger vinden.

En ondertussen zien we wat er gebeurt. Mensen raken uitgeput, soldaten uitgemergeld, steden verdwijnen, levens worden opgerekt tot iets dat alleen nog draait om overleven. En wij blijven kijken, blijven steunen, blijven praten, terwijl de kern van het probleem onaangeraakt blijft.

Misschien is het eigenlijk veel eenvoudiger dan we het maken. Rusland moet terug in zijn hok. Niet een beetje, niet half, niet stap voor stap terwijl iedereen voorzichtig blijft, maar duidelijk en ondubbelzinnig. Want zolang dat niet gebeurt, blijft dit doorgaan. Als het niet hier is, dan wel ergens anders. Als het niet nu is, dan over een jaar. Ruimte die niet wordt begrensd, wordt opnieuw genomen.

Conflict lost niet vanzelf op

We weten dat ergens allemaal wel. Dat dit geen conflict is dat vanzelf oplost, dat het geen kwestie is van geduld, maar van duidelijkheid. En toch blijven we hangen in die tussenpositie, waarin we genoeg doen om onszelf gerust te stellen, maar niet genoeg om het echt te stoppen.

Dat maakt het zo wrang. Niet dat we niets doen, maar dat we niet doen wat nodig is. Niet dat we geen macht hebben, maar dat we die niet volledig durven te gebruiken.

En dus blijft het doorgaan. Niet omdat het moet, maar omdat wij toestaan dat het kan.

Reacties