Metin: ‘Monarchieën willen zich profileren in de betrekkingen met de VS’

De afgelopen dagen vielen de bezoeken van enkele Europese vorsten aan Washington op. Deze contacten, die plaatsvonden in de schaduw van een op mondiaal niveau bekritiseerde politieke sfeer, lijken niet zomaar als een alledaags punt op de diplomatieke agenda te kunnen worden afgedaan.

De bezoeken die namen als onze koning Willem-Alexander van Nederland en koning Charles III van Engeland tijdens de ambtsperiode van Donald Trump aan Washington hebben gebracht, worden in dit verband nader onder de loep genomen. Op staatsniveau verloopt diplomatie vaak via symbolen. Koningen en koninginnen zijn het meest zichtbare gezicht van deze symbolen. Soms verbergen symbolen de werkelijkheid echter niet, maar leggen ze juist overduidelijk bloot.

De eerste gedachte bij deze bezoeken is dat het om een klassiek beleefdheidsbezoek gaat. De diplomatieke traditie is, vooral in monarchieën, gebaseerd op continuïteit. Wie er ook aan de macht is, de betrekkingen gaan door. Maar juist daar begint het probleem. Als er sprake is van een ernstige mondiale crisis en omstreden beleid, verliest het begrip ‘routine’ zijn geloofwaardigheid.

Geen directe politiek

De tweede mogelijkheid is impliciete politieke steun. Het lijkt alsof monarchieën geen directe politiek bedrijven. Maar de foto die ze laten zien, de contacten die ze leggen en de timing die ze kiezen, zijn op zichzelf al een boodschap. Deze boodschap zegt soms wat regeringen niet kunnen zeggen.

De derde mogelijkheid is verontrustender: een voorzichtige houding ten opzichte van de machtsverhoudingen. In het mondiale systeem zijn de kosten van een conflict met grote spelers hoog. Daarom kunnen sommige bezoeken worden geïnterpreteerd als een noodzaak in plaats van een keuze.

Er is echter nog een andere, opvallende dimensie. Geven monarchieën een indirecte boodschap af aan de politieke actoren in hun eigen land? De dunne lijn tussen staatsverstand en politieke wil wordt bij dit soort contacten duidelijker zichtbaar.

Kortom, deze bezoeken zijn noch volkomen onschuldig, noch volkomen toevallig. Diplomatie spreekt soms niet met luide stem, maar met stille gebaren. En die stilte geeft vaak de krachtigste boodschap.

Reacties