Jan over principes (en Milieudefensie): ‘Die zijn niet groter dan de portemonnee’

Er was een tijd dat je wist waar iemand stond. Aan de ene kant van het hek stonden de actievoerders met spandoeken, aan de andere kant de industrie met rookpluimen. Helder, overzichtelijk – en eerlijk gezegd ook wel zo geruststellend.

Maar in 2026 schuift het allemaal wat makkelijker.

Neem Donald Pols. Jarenlang hét gezicht van Milieudefensie, de club die met rechtszaken en campagnes bedrijven als Tata Steel Nederland het vuur na aan de schenen legde. De boodschap was duidelijk: vervuilers moeten veranderen, desnoods via de rechter.

En nu?
Nu loopt hij per 1 juni gewoon door de voordeur naar binnen. Niet als tegenstander, maar als directeur duurzaamheid. Inclusief verantwoordelijkheid voor communicatie – want niets verkoopt vergroening zo lekker als iemand die jarenlang het tegendeel riep.

Het zal allemaal best

Het is een overstap die volgens het boekje ‘moedig’ heet. Van buitenaf roepen is makkelijk, van binnenuit veranderen is moeilijk. Dat zal allemaal best. Maar het blijft opvallend hoe vaak dat moeilijke werk nét iets beter betaalt.

Milieudefensie spreekt van ‘onverenigbaar’. Dat is een keurig woord voor wat veel mensen denken: dit voelt niet goed. Je kunt moeilijk jarenlang roepen dat een bedrijf structureel de boel vervuilt, om vervolgens te zeggen dat je daar ineens wél het verschil gaat maken – mits je een sleutel krijgt en een salarisstrook.

Natuurlijk, het verhaal is bekend. De idealist die het systeem binnengaat om het te veranderen. Het klinkt bijna heroïsch. Maar de geschiedenis leert iets anders: systemen veranderen zelden door de mensen die erin opgaan. Vaker veranderen die mensen zelf. De scherpe randjes verdwijnen, de toon wordt gematigder, en voor je het weet heet vervuiling ‘een uitdaging in transitie’.

Kritiek van binnenuit

En Tata Steel? Dat wrijft zich intussen in de handen. Want kritiek van buitenaf is vervelend, maar kritiek van binnenuit kun je managen. Sterker nog: je kunt er een persbericht van maken.

Dus ja, misschien gaat Donald Pols echt het verschil maken bij Tata Steel Nederland. Misschien lukt het hem om de fabriek schoner te krijgen, sneller dan al die jaren actievoeren.

Maar tot die tijd blijft één vraag hangen, hardnekkig als fijnstof: wordt hier een vervuiler groener, of een activist grijzer?

Reacties