Abdelkhalek kwam naar Nederland en zag ‘de onvergangbare schoonheid van Cruijff en Gullit’

Toen ik voor het eerst naar Amsterdam vloog, kende ik Nederland vooral uit beelden: tulpenvelden, koeien, kaasmarkten. Maar eerlijk gezegd had één gezicht dat alles overstemde: Johan Cruijff. Voor mij belichaamde hij Nederland nog voordat ik er ooit een voet op de grond had gezet.

De verhalen over hem gingen niet alleen over voetbal, maar over iets groters – stijl, intelligentie, een bijna vanzelfsprekende klasse.

Cruijff leek meer dan een speler. Hij was een idee. De manier waarop mensen over hem spraken, had iets bewonderends, bijna eerbiedigs. Alsof hij niet alleen wedstrijden won, maar ook de manier waarop het spel gespeeld moest worden had gedefinieerd. Later ontdekte ik Ruud Gullit, een andere verschijning, maar met dezelfde impact. Ook hij bracht iets bijzonders: kracht, flair en een uitstraling die verder ging dan het veld. Het voelde alsof hij een voortzetting was van wat Cruijff had neergezet, maar dan in een nieuw jasje.

Elegantie werd efficiëntie

Toch bekruipt me het gevoel dat er daarna iets veranderd is. Niet dat voetbal minder populair werd – integendeel. Maar de manier waarop we naar spelers kijken, lijkt verschoven. Waar vroeger elegantie en visie centraal stonden, lijkt nu efficiëntie belangrijker. Spelers worden afgerekend op cijfers, op resultaat, op winst. Dat heeft iets zakelijks gekregen.

Neem het voorbeeld van spelers die alles doen om te winnen, zelfs als dat betekent dat ze een penalty ‘zoeken’. Natuurlijk, het hoort bij het spel en ja, het kan beslissend zijn. Maar het laat ook zien dat de grenzen zijn verschoven. De vraag is niet meer alleen hoe je wint, maar dát je wint.

Misschien is dat onvermijdelijk. Tijden veranderen en voetbal verandert mee. Toch blijft er iets knagen. Want hoewel overwinningen gevierd worden, blijven de herinneringen vaak hangen bij schoonheid. Bij dat ene moment van genialiteit, die onverwachte beweging, die perfecte timing.

Cruijff en Gullit waren meer dan winnaars. Ze waren herinneringen in beweging. En misschien is dat precies wat hen zo moeilijk te vervangen maakt. Niet omdat er geen goede spelers meer zijn, maar omdat er maar weinig zijn die het spel overstijgen.

Reacties