Mijn algoritme heeft een delirium

Tom Divendal 6 apr 2026

‘Oudere Vlaamse vrouwen boven de 35 zoeken een man’, is de eerste post die ik zie staan als ik mijn Facebook open. Enigszins verbaasd scroll ik verder en zie iemand met het syndroom van Down, met een te grote cowboyhoed op, een country-westernnummer playbacken.

Onder deze post prijkt een foto van een USB-C-kabel: ‘nu in de aanbieding bij Coolblue’. Inmiddels licht geïrriteerd besluit ik wederom verder te scrollen; wie weet kom ik nog wat interessants tegen.

Ik beland bij een filmpje van een ‘emotioneel betoog’. Een kale vrouw vertelt over haar gevecht met kanker en onderstreept dat ze nog maar een paar dagen te leven heeft. Vreselijk, zou je in eerste instantie zeggen. Onder het filmpje staan honderden reacties: ‘Amen’, ‘We denken aan je!’, ‘Zet hem op!’. Binnen enkele seconden is het echter duidelijk dat dit een AI-filmpje betreft; haar rechterhand met zes vingers, de scripted voice-over en haar onnatuurlijke houding verraden dit feit.

Digitale schoenen

De moed zakt in mijn digitale schoenen. Ik wil net mijn telefoon wegleggen als mijn oog valt op een post van iemand die ik daadwerkelijk ken: ‘Vergeet niet dat morgen de nieuwe Facebook-regel wordt geïntroduceerd, waarmee ze je foto’s kunnen gebruiken. Deel dit bericht en laat zien dat je geen toestemming geeft’. Zuchtend leg ik mijn telefoon weg.

Mijn algoritme heeft een delirium en mijn tijdlijn voelt als een ‘fever dream‘. Ik was altijd in de veronderstelling dat het algoritme gebaseerd is op de input van de gebruiker, een verlengde van mijn interesses. Ik geloof echter niet dat ik ooit de zoekterm ‘Hoe ontmoet ik oudere Vlaamse vrouwen, boven de 35?’ heb gegoogeld. Vroeger kwam er nog weleens een foto van mijn tante langs; dan had ze weer lekker geluncht en wilde ze dit graag aan iedereen laten zien. Inmiddels is mijn tijdlijn verworden tot een aflevering van Jerry Springer, en hoor ik pas hoe het met mijn tante gaat als ik haar weer eens zie op een verjaardag.

Reacties