Beloning of belediging?

Nederland telt – gelukkig maar – veel vrijwilligers die zich langdurig inzetten op het gebied van bijvoorbeeld sport, zorg, cultuur, religieus leven of natuur.

De staat vindt dat fijn en schenkt u uit pure dankbaarheid een stukje zilver. En als u er niet meer bent dan moet het stukje zilver weer retour. Want u mocht het alleen lenen. Geld kosten mag u niet. Vrijwilligerswerk, nietwaar?

Stel…

Stel: u doet vijftien jaar vrijwilligerswerk en bent daar zeg maar acht uur per week mee zoet. Ze kunnen u altijd bellen en dan zegt u ja, maar het bestuur van uw vereniging vindt een aanvraag teveel moeite.

Stel: u doet twintig jaar vrijwilligerswerk bij de ouderensoos. U zorgt voor koffie en thee, u ruimt op en wast af, u maakt schoon en legt alles netjes terug waar het hoort. De apotheek kan alle dagen bij u terecht om geneesmiddelen af te geven voor leden van de ouderensoos. U bent gratis taxi en boodschappendienst voor mensen zonder vervoer. Maar ja; u bent ook een vrouw. En vrouwenwerk is nogal vaak gratis. Niks bijzonders dus. In 2025 kregen 37 procent vrouwen en 63 procent mannen een koninklijke onderscheiding bij de lintjesregen en die verdeling bleef hetzelfde in 2026. Dat u het maar weet.

Stel: u werkt tien uur in de week als contactpersoon in allerlei vrijwilligersactiviteiten om uw dorp recht te houden. Ze hoeven maar te bellen en u komt. Tien uur per week. Dat is dus vijfhonderd uur per jaar. Voor al dat werk spaart de staat loonkosten uit. Het minimumloon is 14 euro per uur. Per jaar is dat dus 500 x 14 = 7000 euro.  Maar het werk moet ook langdurig zijn. Zeg minstens vijftien jaar. Dan heeft u de gemeenschap 7000 x 15 = 105.000 euro aan loonkosten bespaard. Zoveel? Nooit gedacht.

…onderaan in de rangorde

En we zijn er nog niet. Dat lintje is de zesde en dus laagste rang – lid – van de orde van Oranje Nassau. Als u de baas bent van een groot bedrijf waar u jaarlijks 500.000 euro aan salaris vangt,  krijgt u de deftige rang van Officier of Commandeur en als u het heel bont hebt gemaakt, zelfs Ridder Grootkruis. Wow. Datzelfde geldt voor politici die afscheid nemen na hooguit eens per maand een debat te hebben bijgewoond. Beroepssporters die medailles winnen met hun sport, worden standaard bevorderd tot Ridder. Allemaal lui dus met een riant inkomen. Daar mag je dan toch iets extra’s van verwachten zonder eerbewijs? Een ding is wel duidelijk: niemand doet  gratis vrijwilligerswerk omdat hij zo graag dat lintje wil. Mensen doen het louter uit naastenliefde, uit idealisme, omdat ze twee handen over hebben en die best willen gebruiken voor hun medemensen. Dat is onbetaalbaar. In 2026 alleen al waren er 3633 lintjesontvangers, die de staat ongeveer 381 miljoen euro hebben bespaard. Benieuwd over hoeveel miljard het gaat als je alle niet-gedecoreerden ook meetelt. En alle jaren vanaf het begin, 4 april 1892.

Nederlanders zijn misschien mopperkonten, maar als het op vrijwilligerswerk aankomt, zijn ze hulpvaardig en loyaal. Daar mogen ze best eens voor bedankt worden. Zelfs door de staat. Kan die niks beters verzinnen dan dat lintje? Dat bovendien alleen in bruikleen is? Want als je het in de familie wilt houden moet je er liefst 250 euro voor betalen. Mooi cadeautje, zeg.

Reacties