Waren we niet beter af met onze papieren wereld?

Jan Veenstra 22 mrt 2026

Na het zoveelste datalek, het zoveelste phishingbericht en weer een nieuwe digitale inbraakvraag die ergens uit Rusland of China lijkt te komen, bekruipt je soms een simpele gedachte: waren we eigenlijk niet beter af met onze papieren wereld?

Met dossiers in een kast.
Reserveringen in een agenda.
En een sleutel aan een haakje achter de balie.

Ik weet het wel: het kan niet meer. Zelfs al zouden we morgen besluiten het internet uit het stopcontact te trekken, dan stonden we binnen de kortste keren weer precies waar we nu zijn. De digitale geest is uit de fles en die krijg je er niet meer in terug.

Maar toch.

Zaklamp en breekijzer

Er was een tijd dat criminaliteit tenminste nog een zekere lichamelijke inspanning vereiste. Een inbreker had een zaklamp nodig, een breekijzer en een beetje lef. Hij moest ergens door een raam klimmen en het risico lopen dat de buurman wakker werd.

Nu zit de inbreker ergens achter een laptop, duizenden kilometers verderop. Geen breekijzer meer, maar een toetsenbord. Geen zaklamp, maar een server. En in plaats van één huis leeg te halen, probeert hij het gewoon bij tienduizend mensen tegelijk.

Dat is vooruitgang, zullen we maar zeggen.

Neem het recente voorbeeld van gasten van een hotelketen, die plots WhatsApp-berichten krijgen van zogenaamd de klantenservice. Heel vriendelijk hoor: of u nog even uw gegevens wilt bevestigen. Een paar klikken later en de digitale zakkenroller heeft zijn buit al binnen, zonder ooit een voet in Nederland te hebben gezet.

Iedereen doelwit

In de papieren wereld moest een dief nog door een lade rommelen. In de digitale wereld staat de hele lade gewoon online.

En ja, de voordelen van het internet zijn groot. We boeken reizen in een paar minuten, betalen met een tikje op een scherm en kunnen met iemand aan de andere kant van de wereld praten alsof hij in de woonkamer zit.

Maar ondertussen zijn we ook een samenleving geworden waarin iedereen permanent doelwit is.

Niet alleen banken of grote bedrijven, maar ook de gewone burger die gewoon een hotelkamer heeft geboekt of een pakketje verwacht.

Misschien was de papieren wereld trager. Misschien was ze omslachtiger. Maar één ding moet je haar nageven: een inbreker met een zaklamp en een breekijzer was een stuk eenvoudiger te begrijpen dan een hacker aan de andere kant van de wereld.

En vooral: hij stond tenminste nog gewoon voor de deur.

Reacties