Het gevaar van gemak

We leven in een tijd waarin alles snel moet. Het is niet zo gek dat onze voeding daarin is meegegaan. Even snel een eiwitshake na het sporten, een eiwitreep onderweg. Het klinkt ideaal. Want hoe makkelijker gezond eten wordt, hoe beter, toch?

Daar zit precies het struikelblok.

Veel van die kant-en-klare producten hebben een gezond imago, maar dat betekent niet automatisch dat ze ook écht gezond zijn. Een eiwitreep bijvoorbeeld: handig, vult goed en bevat vaak minder suiker dan een chocoladereep. Maar het is bewerkt, samengesteld, soms met toegevoegde suikers, zoetstoffen en vetten om het een beetje lekker te maken.

Ja, een eiwitreep is meestal een betere keuze dan een Mars. Maar is het ook een betere keuze dan een bakje magere kwark met wat noten en fruit? Of een volkoren boterham met ei? In die ‘echte’ opties zitten van nature meer vitamines, mineralen en vezels. Dingen waar je lichaam daadwerkelijk iets aan heeft, in plaats van alleen ‘iets wat vult’. Ook als de eiwitreep zoetstoffen bevat in plaats van suikers, kan het bijdragen aan dat je een voorkeur blijft houden voor zoete producten. En dan hebben we het nog niet eens over dat je met al die eiwitproducten al snel meer eiwitten binnenkrijgt dan nodig is.

Waarom moeite doen?

Wat doet al dat gemak eigenlijk met ons gedrag? Als het normaal wordt om altijd voor de snelle optie te kiezen, waarom zouden we dan nog moeite doen? Waarom zou je een salade maken als je ook een reep uit je tas kunt trekken? Waarom koken als er iets kant-en-klaars binnen handbereik is?

Er is steeds meer onderzoek dat laat zien dat hoe vaker we kiezen voor gemak, hoe sterker die gewoonte wordt. Ons brein houdt van de weg van de minste weerstand. Hoe minder moeite iets kost, hoe aantrekkelijker het wordt. Voor je het weet, voelt koken als ‘gedoe’ en wordt iets als groente snijden ineens een hele opgave. Terwijl dat eigenlijk helemaal niet zo hoeft te zijn.

Vroeger was het normaal om tijd in de keuken door te brengen. We hebben nu zeker minder tijd, maar soms is het een kwestie van prioriteit en planning. In een half uur kun je een gezonde maaltijd op tafel zetten. En als je meteen voor twee of drie dagen kookt, bespaar je juist tijd.

Uit je hoofd

Misschien nog belangrijker: koken hoeft geen straf te zijn. Zet muziek op, snijd rustig je groente en kom even uit je hoofd. En wie zegt dat ’s avonds moet koken? Soms is ‘s ochtends makkelijker.

Begrijp me niet verkeerd: ik ben niet anti-eiwitrepen of shakes. Het wordt een ander verhaal als het een standaardoplossing wordt in plaats van een uitzondering. Dan gaat het niet alleen om wat je eet, maar ook om wat je mist. Die reep neemt de plek in van voeding die je lichaam meer te bieden heeft. En ongemerkt schuift je hele voedingspatroon mee richting ‘snel en makkelijk’, in plaats van ‘voedzaam en volwaardig’.

Misschien zit de winst niet in nóg snellere oplossingen, maar in af en toe bewust vertragen. Voor je eten en ook een voor jezelf.

Reacties