Mindfulness: zelfhulp of zelfbedrog?

Onlangs luisterde ik naar de radio en hoorde ik Rosanne Hertzberger zeggen dat er geen sluitend bewijs is dat meditatie stress oplost of je leven verandert. De onderzoeken die bestaan zijn veelal gedaan door mensen die al overtuigd zijn van het nut ervan. Dit ondermijnt volgens haar de betrouwbaarheid.

Veel mensen geloven dat meditatie werkt, niet omdat het volledig wetenschappelijk bewezen is, maar omdat het goed voelt of populair is. Rosanne Hertzberger noemt het een pleister op een gehaaste maatschappij: in een wereld waarin we constant rennen, multitasken en ons zorgen maken, biedt meditatie een kort moment van rust, een tijdelijke verlichting van stress. Het lost niet alles op, maar geeft mensen een houvast, een manier om even te ademen en te vertragen.

Ik zag het meteen als een reden om niet te mediteren. En toen dacht ik aan mezelf: ben ik nu ook zelfbedrog op mezelf aan het toepassen? Zoek ik gewoon een excuus om iets niet te doen wat ongemakkelijk of stil is?

Ongemak omzeilen

Sociaal psycholoog Roos Vonk schrijft over dit mechanisme: we construeren rationele verhalen om iets níet te hoeven doen, terwijl het eigenlijk een manier is om onze eigen weerstand of ongemak te omzeilen. Niet alles wat waardevol is, hoeft volledig wetenschappelijk onderbouwd te zijn. Soms zegt voelen meer dan cijfers, en kan je intuïtie een leidraad zijn voor wat jou helpt.

Misschien is dat juist het mooie aan mindfulness: het dwingt je te merken welke verhalen je jezelf vertelt over wat ‘moet’ of wat ‘goed voor je is’, zonder ze meteen te geloven. Gewoon observeren, stil zijn, aanwezig zijn.

Herkennen dat je jezelf iets wijsmaakt, ook in je eigen gezondheid en welzijn, kan een van de eerste stappen zijn naar echte vrijheid. Niet door alles meteen te veranderen, maar door eerlijk te zijn over wat er in jezelf speelt en wat je werkelijk nodig hebt.

Reacties