Hoe de ooievaar tegenwoordig een hypotheekadviseur nodig heeft
Er was een tijd, nog niet eens zo heel lang geleden, dat kinderen kwamen na een avondje gezelligheid, een beetje toekomstplannen en – vooruit – een bed dat groot genoeg was. Tegenwoordig komt er eerst een Excel-sheet, een hypotheekgesprek en een afwijzing van Funda. De romantiek is ingeruild voor een wachttijd.
Welkom in Nederland, waar de ooievaar pas landt na goedkeuring van de bank.
Uit onderzoek blijkt nu wat iedereen onder de 40 al wist: zonder huis geen kind. Logisch ook. Want waar moet je de baby laten? In de meterkast van je 47 vierkante meter tellende huurappartement voor 1350 euro per maand? „Kijk schat, hij slaapt heerlijk tussen de wasmachine en de energierekening.”
We zijn een land geworden waar je eerst een gezinswoning moet verdienen voordat je een gezin mág overwegen. Alsof de volgorde ooit biologisch bedoeld was als: eerst een rijtjeshuis in Leidsche Rijn, dán pas voortplanting. Darwin draait zich om in zijn graf en vraagt zich af wanneer ‘overleving van de rijkste starter’ een evolutieregel werd.
WOZ-waarde baby
De cijfers zijn prachtig cynisch. In 2010 kregen vrouwen gemiddeld nog 1,80 kind. In 2024 is dat gezakt naar 1,43. Dat is geen geboortecijfer meer, dat is een woningmarktindicator. CBS hoeft geen demografen meer, maar makelaars.
„Gefeliciteerd mevrouw, u bent zwanger.”
„Leuk, maar wat is de WOZ-waarde van de baby?”
Het mooiste is misschien nog wel dat de overheid al jaren roept dat we méér kinderen moeten krijgen. Tegelijkertijd zorgt datzelfde beleid ervoor dat jonge stellen nog net geen tentje op de Veluwe hoeven op te zetten om te kunnen samenwonen. „We stimuleren gezinnen”, zeggen ze dan, terwijl ze een appartement van 52 m² als „ideaal voor starters” aanprijzen. Met een baby, een kinderwagen en een existentiële crisis.
En nee, mensen passen zich niet aan. Verrassend hè? Blijkbaar willen mensen nog steeds een beetje ruimte voordat ze een nieuw mens produceren. Egoïsten. Wie denkt er nog aan de economie?
De echte luxe in Nederland is allang geen auto of vakantie meer. Het is een extra slaapkamer. Een deur die dicht kan. Een trap. Misschien zelfs – hou je vast – een tuin. Zaken die inmiddels ongeveer net zo bereikbaar zijn als een eigen eiland.
Huis of burn-out
Dus stellen wachten. En wachten. En wachten nog even door. Tot ze eindelijk een huis hebben. Of een burn-out. Of allebei.
En zo hebben we het voor elkaar gekregen: een land waar niet de liefde, niet de biologie, maar de huizenprijs bepaalt wanneer er nieuw leven komt.
De cirkel is rond.
Eerst een woning.
Dan een kind.
En als het zo doorgaat: eerst een erfenis.