Amerika en Israël verliezen hoogte

Naar mijn mening lijdt het Amerikaans-Israëlische bondgenootschap vandaag de dag niet alleen op het slagveld (aan het front), maar ook aan de onderhandelingstafel – het meest cruciale toneel van de diplomatie – een ernstig verlies aan invloed. Want oorlogen worden niet alleen met wapens gewonnen, maar ook met legitimiteit. Elke macht die haar legitimiteit verliest, raakt uiteindelijk in strategische isolatie.

De uitspraak van de Franse president Macron: „Wij hebben deze oorlog niet gekozen, wij doen er niet aan mee en niemand kan ons daartoe dwingen”, is geen gewoon diplomatiek bezwaar. Dit is een duidelijke afstandneming die vanuit het hart van het westerse bondgenootschap opkomt. Het feit dat Macron de operaties van de VS en Israël tegen Iran in strijd met het internationaal recht acht en met name weigert deel te nemen aan militaire plannen met betrekking tot de Straat van Hormuz, maakt duidelijk dat Europa zich niet onvoorwaardelijk in dit conflict zal mengen.

Wat nog opvallender is, is dat Macron niet terugdeinst voor kritiek op het Iraanse regime, maar een rationeel evenwichtsbeleid volgt door te benadrukken dat een oplossing niet kan worden bereikt door militaire interventie of een regimewisseling. Frankrijk wil dus geen deel uitmaken van de harde lijn die door Washington of Tel Aviv wordt uitgezet.

Duidelijk onbehagen

Een soortgelijke toon klinkt ook uit Duitsland. De woorden van bondskanselier Merz – „Er is ons niet geraadpleegd; als dat wel was gebeurd, hadden we het op de een of andere manier kunnen verhinderen” – wijzen in feite op een ernstig gebrek aan coördinatie en een vertrouwenscrisis binnen het trans-Atlantische bondgenootschap. Deze uitspraak van Merz is niet alleen een klacht, maar duidt ook op een duidelijk onbehagen over het gebruik van macht waarbij Europa buitenspel wordt gezet.

Aan de andere kant zorgen de dreiging van de VS via de NAVO en de steeds hardere, uitdagende taal van Israël ervoor dat de spanning niet afneemt, maar juist toeneemt. Deze taal kan op korte termijn afschrikkend werken, maar op lange termijn leidt dit tot een strategische prijs die zelfs bondgenoten op afstand houdt.

Vechten of overtuigen

Dat Frankrijk het vliegdekschip Charles de Gaulle naar de regio stuurt en stappen onderneemt om zijn bondgenoten te beschermen, toont een ander evenwicht. Europa wil niet in oorlog raken, maar probeert ook te voorkomen dat de chaos overslaat naar zijn eigen veiligheidsgebied.

Het beeld is dus duidelijk: de Amerikaans-Israëlische as mag dan wel sterk zijn qua militaire capaciteit, maar qua diplomatieke basis, internationale legitimiteit en eensgezindheid onder de bondgenoten is het niet bepaald rozengeur en maneschijn. In de wereld van vandaag wint niet alleen wie vecht, maar ook wie kan overtuigen. En het lijkt erop dat er op dit front ernstige slijtage optreedt.

Reacties