Sociale afbraak als regeringsbeleid

Met het coalitieakkoord “Aan de slag” van D66, VVD en CDA presenteren deze partijen zich als een coalitie die bouwt aan een beter Nederland. Maar wie de maatregelen op een rij zet, ziet vooral een keiharde aanval op bestaanszekerheid, sociale bescherming en gezondheidszorg – terwijl grote bedrijven worden ontzien en zelfs extra worden beloond.

Werk en inkomen

Dat wordt pijnlijk zichtbaar in het arbeids- en inkomensbeleid. De AOW-leeftijd gaat sneller omhoog, de WW-duur wordt gehalveerd en uitkeringen in de WIA, Ziektewet en zelfs het ouderschaps- en zwangerschapsverlof worden fors verlaagd. Dit past naadloos in het neoliberale dogma dat sociale bescherming “arbeidsprikkels” zou ondermijnen. Onzekerheid is hier geen ongewenst neveneffect, maar een sturingsinstrument. Voor arbeidsongeschikten is de uitkomst snoeihard. Door het inkorten en afschaffen van regelingen worden zij financieel gestraft voor een situatie waar zij geen enkele invloed op hebben. Dat is geen hervorming, maar onderwerping aan de markt.

Wonen als verdienmodel

Op de woningmarkt wordt ongelijkheid actief gesubsidieerd. Terwijl de hypotheekrenteaftrek jaarlijks miljarden naar huiseigenaren sluist – geld dat voor de helft bij de rijkste Nederlanders belandt – worden huurders aan hun lot overgelaten. Door corporaties uit te roken en huurbescherming af te breken ten gunste van het “investeringsklimaat”, degradeert dit kabinet wonen van een grondrecht tot een rendementsmodel. Met inkomensafhankelijke huurverhogingen en de dreiging van woekerhuren worden huurders definitief klemgezet.

Zorg als louter kostenpost

Ook in de zorg overheerst neoliberale logica. Het verhogen van het eigen risico, het afknijpen van verpleeghuisbudgetten en het afschaffen van huishoudelijke zorg voor velen verschuift de zorglast van collectief naar individu en familie. Dat betekent een enorme verzwaring voor vrouwen, die de wegvallende zorg als onbetaalde mantelzorg moeten opvangen.

Kapitaal wordt ontzien

Tegelijkertijd krijgt het kapitaal vrij spel. Ontslag wordt goedkoper en veiligheidseisen voor werknemers worden geschrapt om “ondernemerschap” te stimuleren. De rekening voor defensie wordt niet betaald door de vermogenden, maar door de verpleegkundige, de gevangenisbewaarder op de nullijn en de zieke werknemer. De term ‘bestaanszekerheid’ is verworden tot een bittere grap.

Bestaanszekerheid uitgehold – verzet als noodzaak

Dit akkoord bouwt niet aan een socialer Nederland, maar aan een winstgevender Nederland. De enige adequate respons hierop is massaal en georganiseerd verzet – van progressieve partijen, vakbonden tot burgercomités – om de verzorgingsstaat te verdedigen die door deze rechtse coalitie systematisch wordt afgebroken.

Reacties