Help, wat moet ik eten

Jan Veenstra 10 feb 2026

Eten was ooit brandstof. Nu is het een risicoanalyse met bestek. Groente en fruit? Prima. Gezond.

En tegelijkertijd een vrolijke mengtafel van pesticiden, PFAS en andere eeuwige stoffen die langer leven dan jij, je kinderen en vermoedelijk ook je spijsvertering. Maar goed, vitaminen hè. Dat verzacht de gedachte.

Vlees dan. Rood vlees is slecht. Bewerkt vlees is slechter. Verhit vlees is verdacht. Aangebrand vlees is praktisch een afscheidsbrief van je darmen.

Nitrieten, nitrosamines, heemijzer dat zich gedraagt als een botte sloopkogel – maar het was wel lekker. Dat telt ook, toch?

PFAS in het graan

Brood. Dagelijks voedsel, dagelijkse dreiging.
Acrylamide in de korst, PFAS in het graan, fytinezuur dat voedingsstoffen ontvoert alsof ze losgeld opleveren. Maar het is volkoren, dus je sterft met moreel gelijk.

Melk. Goed voor de botten. Slecht voor het idee dat ‘natuurlijk’ nog iets betekent. Dioxines, PCB’s, schimmelgif – allemaal keurig onder de norm, want zolang het binnen de norm blijft, heet het geen probleem, maar beleid.

En zo wordt eten een mijnenveld. Niet eten is ongezond. Wel eten is verdacht. Alles is veilig, behalve op de lange termijn – en die is precies waar je leeft.

Schijf van Vijf

„Eet gevarieerd” zeggen ze.
Ja. Dan verdeel je de schade netjes.
Dus ik eet.
Met lichte paniek.
Met sarcasme.
En met het stille vermoeden dat de Schijf van Vijf niet bedoeld is om je te redden,
maar om ervoor te zorgen dat niemand precies weet waaraan je uiteindelijk bent doodgegaan.
En eerlijk?
Dat eet een stuk rustiger.

Reacties