Februaristaking: opstaan tegen haat en onderdrukking

André Vermeulen 23 feb 2026

Op 25 en 26 februari 1941 legden honderdduizenden mannen en vrouwen in Nederland het werk neer uit protest tegen de Jodenvervolging door de Duitse bezetter. Een van de meest massale daden van verzet in bezet Europa.

De directe aanleiding voor deze staking was de brute razzia door de nazi’s in de Jodenhoek te Amsterdam op 22 en 23 februari. Hierbij werden honderden joodse mannen tussen de 20 en 35 jaar mishandeld, opgepakt en gedeporteerd naar de concentratiekampen Buchenwald en Mauthausen. Daar kwamen zij binnen een jaar om door mishandeling, uitputting en moord.

Massaal protest tegen vervolging

Als reactie op deze terreur verspreidde de illegaal verklaarde Communistische Partij van Nederland (CPN) op 25 februari het pamflet Staakt !!! Staakt !!! Staakt !!!, dat opriep tot verzet tegen de nazi’s en steun aan de Joodse gemeenschap. Die oproep vond veel weerklank. Tienduizenden Amsterdammers legden het werk neer. Hun voorbeeld werd elders in het land gevolgd door meer dan 300.000 mensen. Zij staakten, met gevaar voor eigen leven, tegen terreur en rassenwaan.

Voor vrijheid, gelijkheid en solidariteit

De Februaristaking is een symbool van de strijd tegen onrecht en onderdrukking. Het laat zien dat zelfs in tijden van bezetting en angst, mensen bereid zijn op te staan voor wat zij rechtvaardig achten.

Deze boodschap blijft relevant. In een tijd waarin antisemitisme, racisme, moslimhaat en andere vormen van uitsluiting opnieuw zichtbaar zijn, herinnert de Februaristaking ons eraan dat we niet mogen zwijgen wanneer onrecht wordt gepleegd. Dat we moeten opstaan voor vrijheid, gelijkheid en solidariteit. Want alleen dan kunnen we een samenleving bouwen waarin iedereen zich veilig en gewaardeerd voelt, ongeacht afkomst, geloof of seksuele oriëntatie. De keuze is aan ons: zwijgen we bij onrecht, of staan we op, zoals de stakers van 1941?

Reacties