Digitale Nostradamus

Wakkere-zieners, NTI-chemici en keyboard-politici; allen verworden tot autodidactische experts in een allesoverkoepelend vakgebied. Onze mening is groot goed; ‘dat is wat ik ervan vind.’

Door de opkomst van de sociale media en in het bijzonder AI, is het tot ons nemen en delen van kennis laagdrempeliger dan ooit. Maar waarom verliest de een zich in de krochten van obscure websites en vergezochte theorieën, terwijl de ander goed het onderscheid kan maken tussen feitelijke informatie en een broodjeaapverhaal?

Ik ging recent een discussie aan met iemand die zich met ziel en zaligheid stort op complottheorieën; dit resulteerde in een onsamenhangend relaas met als eindconclusie dat we allemaal tot in de vezels in de maling worden genomen. Hij zei echter ‘wakker’ te zijn in zijn zoektocht naar de waarheid. Dit moet een heerlijk gevoel zijn; de unieke positie dat je alles doorziet.

Wakker zijn

Tijdens de discussie werd elk tegenargument van mijn kant op een haast ingestudeerde wijze weerlegd. En exact daar wringt de schoen; je kan onmogelijk een evenwichtige discussie aangaan als het onderwerp van gesprek het bestaansrecht van je gesprekspartner zou kunnen doen wankelen. Als je zelfbeeld valt of staat bij de gratie van het ‘wakker zijn’, dan is twijfel logischerwijs bedreigend. De ironie wil dat je daardoor juist niet op zoek bent naar de waarheid, maar naar een waarheid die het eigen ego onderstreept.

Het vrijgeven van de Epstein-files is het koren op de molen voor het ‘wakkere individu’; „zie je nu wel, wij hebben het voorspeld en niemand geloofde ons!” Als een soort digitale Nostradamus kloppen ze zichzelf op de schouder. Ik vermoed dat het toeleggen op complottheorieën een manier is om de wereld om je heen begrijpelijk te maken, daarmee een vorm van controle en zelfbeschikking te ervaren en uiting te geven aan de diepgewortelde behoefte het leven betekenis te geven. Waar de een echter besluit om een fijne wandeling te maken of een goed boek te lezen, kiest de ander ervoor op zoek te gaan naar het bewijs voor een platte aarde.

Reacties