De schietpartij begon eerder dan het schot

De dood van Renée Good dwingt tot een ongemakkelijke vraag: wie verklaarde deze agent weer geschikt voor dienst?

Achteraf wordt altijd gezocht naar het moment. De seconde waarin het misging. De hand die schoot. Maar bij veel geweldsincidenten ligt de echte fout eerder – minder zichtbaar, minder spectaculair.

Renée Good. Wat was ze aan het doen? Weigerde ze uit te stappen? Probeerde ze weg te rijden? Het is niet duidelijk. Wat wél duidelijk is, is de kernvraag: had deze agent daar op dat moment überhaupt mogen staan?

Geschikt voor dienst

We weten inmiddels dat de agent kort daarvoor zelf slachtoffer was van een ernstig incident. Hij werd door een automobilist aangereden, meegesleurd en raakte gewond. In het ziekenhuis moesten zijn wonden worden gehecht. Dat was geen alledaags voorval, maar een traumatische gebeurtenis – precies van het type waarvoor agenten worden getraind om dodelijk geweld te vrezen.

Toch werd hij weer ‘geschikt voor dienst’ verklaard. Hersteld, dus inzetbaar. Maar herstel is meer dan genezen huid en gesloten wonden. Trauma laat zich niet afvinken op een formulier. Het nestelt zich in reflexen, in waarneming, in de snelheid waarmee dreiging wordt herkend.

In politietraining geldt een auto als een potentieel dodelijk wapen. Voor deze agent was dat geen abstract leerstuk, maar een recent beleefde werkelijkheid. Een optrekkende auto is dan niet zomaar beweging, maar dreiging. Reflexen reageren sneller dan het verstand. Dat is geen zwakte, maar menselijk.

Achterafgepraat

Juist daarom rijst de vraag of hij op dat moment nog geschikt was voor inzet. Niet alleen juridisch, maar menselijk. De kwestie is dan niet of de agent ‘schuld’ heeft, maar waarom het zorg- en beoordelingssysteem faalde. Of iemand die een zwaar trauma heeft doorgemaakt, opnieuw in precies zo’n situatie had mogen worden geplaatst.

Wie dit afdoet als achterafgepraat, vergist zich. In andere beroepen – piloten, machinisten, chirurgen – is tijdelijke ongeschiktheid na een ernstig incident vanzelfsprekend. Niet uit wantrouwen, maar uit voorzorg. Omdat één fractie van een seconde genoeg kan zijn.

Misschien moeten we uiteindelijk concluderen dat deze schietpartij niet alleen het gevolg was van een fatale beslissing, maar van een te vroege inzet. En dat verantwoordelijkheid soms niet schuilt in wat iemand deed, maar in het feit dat hij überhaupt werd ingezet.

Dit is geen verontschuldiging. Het is een waarschuwing.

Reacties