De Hemelvaart van Donald Trump

Over iemands lot na zijn dood spreekt men doorgaans met terughoudendheid. Maar Donald Trump heeft die vraag zelf op tafel gelegd. Hij zei onlangs dat hij niet zeker weet of hij in de hemel zal belanden en dat er waarschijnlijk niets is wat hem nog „in de hemel kan krijgen”.

Dat geeft mij de vrijheid om daar ook hardop over na te denken. Stel dus dat ik mij, gevormd door theologie, filosofie en mystiek, een voorstelling maak van wat Donald Trump na zijn dood zal beleven – niet religieus, maar existentieel.

Elke cultuur heeft beelden ontwikkeld om iets te zeggen over dood, macht en betekenis. De hemelvaart is daarvan misschien wel het krachtigste symbool. Niet als feit, maar als innerlijke beweging: wat gebeurt er wanneer een mens ophoudt zichzelf vast te houden?

In het christendom verdwijnt Jezus uit zicht. Geen machtsovername, geen triomf, maar loslaten. Zijn afwezigheid wordt betekenisvol. De hemel wordt niet betreden door vast te houden, maar door het laten vallen van rol, lichaam en aanspraak.

Onsterfelijkheid

Bij de Romeinen lag dat anders. Keizer Claudius werd na zijn dood vergoddelijkt via ritueel en theater. Rook, een adelaar, een senaatsbesluit. Zijn hemelvaart was geen loslaten, maar een laatste en tevergeefse greep naar onsterfelijkheid. Macht mocht niet eindigen; zij moest opstijgen, voortleven, onaantastbaar worden.

En in de islam bezoekt Mohammed de hemel, maar keert terug naar de wereld. Waarom? Als de hemel, het beloofde paradijs is, is dat niet geheel duidelijk. Dat moet ik nog eens aan de Korangeleerde vragen.
Drie tradities, drie hemelvaarten – maar één onderliggende gedachte: hemelvaart betekent loslaten. Het vermogen om op te houden iemand te moeten zijn.

En dan is er Donald Trump.

Wat hij na de dood zou kunnen beleven, laat zich het best beschrijven als een hel waarin hij zichzelf heeft gemanoeuvreerd. Niet door straf of oordeel, maar door consequente training. Een leven lang heeft hij geoefend in vasthouden: aan een zelfbeeld dat alleen kan bestaan door herhaling, verdraaiing en ontkenning. Dat vasthouden verdwijnt niet wanneer het lichaam wegvalt – het verliest alleen zijn steunpunten. Geen publiek meer. Geen tegenstanders. Geen camera’s. Maar het mechanisme blijft draaien.

Vastlopen herhaalt zich

Die hel is geen plaats, maar een toestand: voortzetting zonder uitweg. Een bewustzijn dat blijft doen wat het altijd deed – zichzelf bevestigen, zichzelf verdedigen – terwijl alles waarop het leunde verdwenen is. Elke poging om opnieuw ‘iemand’ te zijn loopt vast. En juist dat vastlopen herhaalt zich.

Zo ontstaat het gevoel van eeuwigheid. Niet omdat de tijd werkelijk eindeloos is, maar omdat stoppen nooit geleerd is. Tijd is hier niet de oorzaak van de hel, maar haar effect. Het lijkt oneindig omdat het zelf geen uitgang kent.
Dit wordt niemand aangedaan.
Dit is geen straf.
Dit is zelfgevolg.

Er zal een moment komen dat ook Donald Trump geleerd heeft los te laten. Maar tot die tijd ervaart hij wat voor hem voelt als de hel: een eindeloze straf. Niet omdat die werkelijk eeuwig is, maar omdat zij zo wordt beleefd zolang vasthouden voortduurt. Uiteindelijk zal ook hij oplossen, opgaan in het geheel, zoals alles en iedereen dat doet. Alle concepten over karma zijn onzinnig. Wat geen onzin is, is dat alle daden gevolgen hebben.

Reacties